Dit artikel is geschreven vanuit het principe Meten = Weten. Niet beleidsvoorkeuren, maar onafhankelijke onderzoeken, praktijkervaringen en meetbare resultaten vormen de basis voor een eerlijke vergelijking van alle warmteoplossingen.
De eerste samenvatting van de werkgroep Aardgasvrij Eemdal-Zuid wekt de indruk dat veel aandacht uitgaat naar een warmtenet. Dat is opvallend, want recente onderzoeken van onder andere TNO en Berenschot laten zien dat individuele warmtepompen voor veel woningen juist een snelle, betaalbare en toekomstbestendige oplossing zijn.
Een all-electric ready warmtepomp kan vaak binnen enkele weken worden geplaatst. Een warmtenet zal, als het al wordt gerealiseerd, naar verwachting nog 8 tot 12 jaar nodig hebben voordat alle woningen zijn aangesloten.
TNO liet in 2026 bovendien zien dat ook veel woningen met energielabel D prima geschikt zijn voor een warmtepomp. Bewoners hoeven dus niet eerst jarenlang te wachten of hun woning volledig te renoveren. Zij kunnen vandaag al beginnen met het besparen van aardgas, CO₂ én energiekosten.
Tijdens de bijeenkomsten worden ondertussen nieuwe warmtebronnen genoemd, zoals warmte uit de Eem en uit het riool. Ook lijkt de discussie te verschuiven van een laagtemperatuur- naar een middentemperatuurwarmtenet. Dat roept de vraag op of dit gebaseerd is op bewezen praktijkervaring of vooral een reactie is op kritische vragen uit de werkgroep.
Wij stellen daarom twee excursies voor.
Ga kijken naar een succesvolle warmtenetwijk en praat daar niet alleen met de projectorganisatie, maar vooral met de bewoners. Vraag naar hun ervaringen, hun energierekening en of zij opnieuw dezelfde keuze zouden maken.
Maar organiseer óók een wandeling door Eemdal-Zuid langs woningen die nu al minder dan 100 m³ aardgas per jaar gebruiken. Daar kunnen bewoners zien dat verduurzamen geen toekomstmuziek is, maar vandaag al mogelijk is.
Meten = Weten betekent oplossingen eerlijk vergelijken op basis van feiten, praktijkervaring en actuele onderzoeken. Niet de vraag “Hoe krijgen we een warmtenet?” moet centraal staan, maar “Hoe besparen we zo snel mogelijk aardgas, CO₂ én geld voor bewoners?”
Want de beste energietransitie is niet degene waar we tien jaar over vergaderen, maar degene die vandaag begint.
Bronnen
- TNO (2026) – Onderzoek naar de combinatie van isoleren en warmtepompen. Conclusie: ook woningen met een schillabel D kunnen in veel gevallen succesvol en rendabel met een warmtepomp worden verwarmd.
- Berenschot (2026) – Onderzoeken en analyses over de toekomst en haalbaarheid van warmtenetten en alternatieve warmteoplossingen.
- Warmtenetwerk Nederland – Trendrapport 2026
- Bewonersonderzoek naar ervaringen met warmtenetten.
- 23% zou een warmtenet aanbevelen.
- 45% zou een warmtenet niet aanbevelen.
- Belangrijkste kritiekpunten: hoge kosten, beperkte invloed op de energierekening en beperkte transparantie.
- https://warmtenetwerk.nl/trendrapport/
- Gemeente Baarn
- Werkgroep Aardgasvrij Eemdal-Zuid.
- Verslagen en presentaties van de werksessies.
- https://meedoen.baarn.nl/doe+mee/zuidaardgasvrij/
- Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW)
- Informatie over wijkuitvoeringsplannen, warmtenetten en alternatieven.
- https://www.nplw.nl/
- Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO)
- Informatie over warmtepompen, isolatie, subsidies en verduurzaming van woningen.
- https://www.rvo.nl/
- Praktijkervaringen bewoners Eemdal-Zuid
- Woningen die minder dan 100 m³ aardgas per jaar gebruiken dankzij isolatie, warmtepomp en zonnepanelen.
- Voorstel om deze praktijkvoorbeelden onderdeel te maken van de besluitvorming via een wijkwandeling.
meer verdieping:
Gespreksverslag overleg gemeente Baarn / procesbegeleiding energietransitie Eemdal-Zuid