De Emmertochtsloot: van “bijna goed” naar écht goed water
Naast de Praamgracht en de rivier de Eem richten we ons op nog een water: de Emmertochtsloot.
Dit is een sloot waar ik mijn hele leven al in en omheen kom. Het water heeft een eigen hoofdstuk binnen de Kaderrichtlijn Water en scoort al bijna goed. Dat maakt dit hét moment om dat laatste stukje ook op orde te krijgen — en er misschien wel het eerste volledig goede water van Nederland van te maken.
Dat doen we niet alleen. We werken samen met het waterschap Drents Overijsselse Delta ( WDOD ) en de gemeente Gemeente Zwolle .
Wat we ontdekten
De afgelopen maanden zijn we op zoek gegaan naar verbeterpunten. Dat leverde een verrassende vondst op.
Met een drone zagen we vanuit de lucht een opvallende verkleuring in het water: lichtbruin, duidelijk anders dan de normale uitspoeling van het veenweidegebied.
We hebben deze bruine pluim teruggevolgd naar de bron: de overstort van de rioolpomp in Wijthmen.
Hoe die overstort werkt
De overstort bestaat uit een bak met een vlotter en een pomp.
Als de pomp het aanbod niet aankan, loopt overtollig rioolwater via een buis van ongeveer 500 meter (Ø 50 cm) de sloot in.
Dit type systeem was in de jaren ’60 de standaard.
Bij de overstort zit een klein stuwtje dat het eerste rioolwater tijdelijk vasthoudt en zelfs deels terugstuurt. Juist daar is de lichtbruine vervuiling goed zichtbaar. Het contrast met het schonere water aan de andere kant van de sloot is groot.
Wat we in het veld zien
Aan de noordkant wordt de overstortsloot na ongeveer 100 meter gevoed door het stuwtje bij Poppenalle.
Daar zien we hetzelfde patroon:
- stroomopwaarts: helder water, waterplanten, gezond beeld
- stroomafwaarts: lichtbruin water dat bij de minste verstoring troebel wordt
Hoe vaak overstort dit systeem?
Die vraag hebben we direct gesteld aan de gemeente en het waterschap. Zij zoeken dit verder uit.
Ondertussen hebben we zelf een steekproef gedaan:
- Bij elk bezoek zagen we ander drijvend vuil (plastic, billendoekjes, wc-papier)
- We zagen bacteriematten en vervuiling bij de uitlaat
- We plaatsten een simpele indicator op de overstortrand, die alleen wegspoelt bij een overstort
Resultaat: minstens twee overstorten, terwijl het juist een extreem droge periode was.
Voorzichtige conclusie
Onze eerste indruk is dat het systeem niet goed is ingericht op zijn taak:
- Er is geen buffer om de eerste, meest vervuilde spoeling (“first flush”) op te vangen
- Er lijkt geen actieve monitoring van de overstort te zijn (dit wordt nog onderzocht)
Wat we nu doen
We hebben alle beschikbare meetgegevens opgevraagd.
De eerste data laten zien:
- Stroomopwaarts (bij De Horte) is de waterkwaliteit goed
- Bij de overstort neemt die kwaliteit duidelijk af
- Verderop in het traject herstelt het water zich langzaam
Met de volledige dataset kunnen we dit beter onderbouwen.
Daarnaast willen we:
- Chemische metingen bij de overstortmond laten uitvoeren
- Deze resultaten vergelijken met de bestaande data
Volgende stap: watermonsters
Komende maand nemen we zelf watermonsters.
Die vergelijken we met chemische analyses van het waterschap , zodat we kunnen zien:
- wat de overstort chemisch toevoegt
- en wat het effect is op het leven in de sloot
Meer lezen over dit project:
https://adriaanvoeten.com/herftenatuurlijk/werkgroep-natuur/