Meer dan een jaar betrokken bij de gebiedsontwikkeling van Herfte
Het is inmiddels ruim een jaar geleden dat wij actief betrokken raakten bij de ontwikkeling van ons eigen woon- en leefgebied. Tijd om eens terug te kijken: wat is er goed gegaan en waar liggen nog kansen?
Herfte staat weer op de kaart
Herfte telt weer mee. Ons buurtschap staat opnieuw duidelijk op de kaart en daar zijn bewoners, natuurliefhebbers en recreanten trots op. Herfte blijft de groene én blauwe vingers van Zwolle.
Bureau Maan heeft een inspirerend rapport opgesteld waarin Herfte wordt gezien als een klimaatadaptieve reddingsboei voor het snel verstedelijkende Zwolle. Hier is nog ruimte voor natuur, rust, waterberging en biodiversiteit. Waarden die steeds schaarser worden en daarom juist belangrijker zijn dan ooit.
De golfbaan krijgt er weer een hole bij
De golfbaan is zonder twijfel een bijzonder stukje Herfte/Zalne, waar sport en natuur samenkomen. Door de aankoop van extra grond – uiteindelijk door de gemeente Zwolle – kan er een extra hole worden aangelegd.
Dat roept tegelijkertijd de vraag op voor wie deze investering bedoeld is. Wordt dit een plek voor alle Zwollenaren of vooral voor de happy few met de juiste contributie? Hopelijk komt er alsnog het eerder beloofde wandel- en fietspad, zodat ook niet-golfers kunnen genieten van dit fraaie gebied.
Komt er ruimte voor woningen?
Al langere tijd gaan er verhalen rond over speculatiewoningen en andere bouwkundige ontwikkelingen rondom de golfbaan. Tegelijkertijd horen we steeds weer geluiden over pilots en mogelijkheden voor jongeren en ouderen die graag thuis in Herfte willen blijven wonen.
Voor veel inwoners blijft de vraag: blijft het bij plannen en beloftes, of komt er deze keer daadwerkelijk ruimte voor mensen met een lokale woonwens op eigen erf ?
Vijf bewoners hebben de voormalige werkgroep Verkeer nieuw leven ingeblazen. Herfte dreigde opnieuw tussen wal en schip te vallen en daarom vonden we het tijd om zelf initiatief te nemen.
Met beperkte middelen zijn al mooie stappen gezet. Samen met verkeersdeskundigen en de wijkmanager werken we aan veiligere wegen en betere fietsroutes. Niet alleen voor bewoners van Herfte, maar voor alle Zwollenaren die hier fietsen, wandelen of recreëren.
Ook op natuurgebied zijn mooie ontwikkelingen zichtbaar. Samen met Landschap Overijssel en de wijkmanager brengen we groene kansen in beeld.
De eerste reptielenhopen zijn aangelegd en plannen voor natuurvriendelijke oevers worden uitgewerkt in overleg met het waterschap. Daarnaast denken we samen na over de toekomst van de Emmertochtsloot. Het waterschap werkt constructief mee aan het onderzoek naar een schoner watersysteem.
Ook kijken we kritisch naar de riooloverstort van Wijthmen. Samen met deskundigen onderzoeken we of deze situatie verbeterd kan worden, zodat de waterkwaliteit verder toeneemt.
Conclusie
Inspreken en meedenken helpt. Veranderingen gaan bij de overheid vaak minder snel dan in het bedrijfsleven. Gemeentelijke processen kennen nu eenmaal ambtelijke molens, interne afstemming en politieke besluitvorming.
Tegelijkertijd verdient de samenwerking met het wijkteam, de projectmanager en onze wethouder een compliment. Dankzij die samenwerking worden ideeën steeds vaker omgezet in concrete stappen. Niet alles gaat snel, maar er wordt wel degelijk vooruitgang geboekt.
Tijd om te meten: de overstort van Wijthmen vertelt een ander verhaal
Jarenlang leken de cijfers geruststellend … of toch niet ? We gingen gezamenlijk met de experts van de Gemeente Zwolle en Waterschap Drents Overijsselse Delta op zoek naar de feiten achter de bijna goede KRW2026 score voor de emmertocht sloot. We hebben 1 gezamenlijk doel en dat is de waterkwaliteit net dat kleine zetje in de goede richting te geven.
Na de veldschouw hebben we een hartelijk en diepgravend technisch overleg gehad met drie specialisten. We kregen letterlijk alle gegevens te zien die de gemeente en WDODelta in huis hebben. Van bagger metingen tot vis tellingen.
Hoe meetje een aan een pompgemaal: De meetgegevens van het pompgemaal Wijthemen te Zwolle bleken onvindbaar, na goed zoeken kwamen er toch nog een paar metingen boven drijven: 2016-2018 en eindigden met redelijk normale waarden voor de riool overstort. Voor die tijd zal dat waarschijnlijk ook een redelijk beeld hebben gegeven.
Maar ondertussen veranderde de werkelijkheid.
De bevolking groeide met ongeveer 25%. De belasting van het rioolstelsel groeide mee. En wat in de sloot zichtbaar werd, paste steeds minder bij het oude beeld uit de rapportages. Verse slierten wc-papier, billendoekjes, maandverband en andere rioolresten dreven regelmatig in de overstortsloot. ( fotos gedeeld in e-mail)
Dat roept een simpele vraag op:
Wanneer is voor het laatst echt gekeken wat hier nu gebeurt? DE gemeente Zwolle / waterschap ging gelijk aan de slag en de mondig van de overstort mond werd opgegraven:
Tijd voor praktijkmetingen
Omdat actuele meetgegevens ontbreken, besloten we zelf eenvoudige praktijkmetingen uit te voeren.
Meting 1 – Het steentje op de overstort
De eerste test was eenvoudig.
We legden een klein steentje (5 cm rond ) precies op de rand van de overstort. Het idee was simpel: als het steentje na een regenbui verdwenen was, dan had er daadwerkelijk overstort plaatsgevonden.
Daarna wachtten we op een schaarse regenbui.
En inderdaad: het steentje was weg.
We herhaalden deze proef meerdere keren. Na vrijwel iedere bui bleek de indicator verdwenen. Tegelijkertijd verschenen opnieuw zichtbare rioolresten in de sloot:
wc-papier
billendoekjes
maandverband
ander drijvend afval uit het riool
Als extra test gebruikte er een houten blokje ( gemarkeerd OV en gooide die in de overstort mondput) en idd die dreef na een bui in de sloot.
De conclusie werd steeds moeilijker te negeren: ook bij relatief beperkte neerslag lijkt de overstort actief te worden.
Meting 2 – Heterdaad op 13 mei 2026 11mm
De volgende stap was een waarneming tijdens een echte regenperiode.
Op 13 mei 2026 viel ongeveer 10 mm regen, verspreid over de dag. Geen extreme stortbui, maar gewoon een stevige Nederlandse regendag.
Toen het later begon op te drogen gingen we opnieuw kijken of de pompinstallatie het aankon.
Het beeld bevestigde precies waar eerder al melding van was gemaakt bij het Waterschap Drents Overijsselse Delta en de Gemeente Zwolle.
De overstortsloot stond fors hoger. Door het aanwezige stuwtje werd water zelfs onder de weg door naar een compleet andere sloot gestuurd — stroomopwaarts.
Dat betekent dat overstortwater zich niet alleen lokaal verspreidt, maar via het watersysteem verder stroomopwaarts wordt verplaatst.
Kleurverschil water: Het kleur verschil tussen de overstort sloot is bij de stuw kroesenallee, zeer duidelijk zichtbaar:
De volgende stap: effect op waterleven
Onze ecologische metingen: ( Door de burger wetenschappers voor oa NIOO KNAU, Adriaan en Thon )
We schepte water en vingen waterdieren met het schepnet direct voor de overstort en bij de schoen kant van de stuw Koessenallee:
Rioollucht, verse en oude rioolresten — zowel stroomopwaarts tot aan het fietspad bij de Kroesenallee — en zichtbare vervuiling maken duidelijk dat dit niet alleen een technisch probleem is.
Thon, die ook molenaar is bij het Naardermeer, merkte op dat deze sloot al jaren niet is geschoond. Dat blijkt volgens hem uit de sterke begroeiing en de sliblaag van circa 30 cm. Ook de kleur van het water is op zijn minst verdacht en vraagt om nader onderzoek.
Navraag omwonenden wanneer de overstortsloot uitgebaggerd is kon men niet heugen. De sloot stroomopwaarts van de stuw Kroesenallee is wel uitgebaggerd in 2025, het stuk na de stuw werd bevraagde en bleek na een aanvullende test niet geschikt voor opbreng op het land dacht men er is daar in ieder geval niet door gebaggerd ( zie ook onze meting voor en na de stuw.
16-05-2026 We delen deze bevindingen met twee experts van het waterschap en twee experts van de gemeente Zwolle.
Voor het eerst in twee jaar dragen we tijdens het nemen van watermonsters handschoenen in deze sloot.
We hebben een overzicht gemaakt van alle metingen die wij konden vinden in alle officiële stukken en gebruiken we als overzicht / discussie document, er kunnen dus fouten in staan.
Aanwezig: Leontien (gemeente Zwolle), verkeersdeskundige gemeente Zwolle, Jan Molhoek (aanspreekpunt werkgroep Verkeer), Wim van Enteren, Adriaan Voeten.
⸻
Verkeersmaatregelen Herfterlaan
De gemeente heeft onderzocht welke maatregelen haalbaar zijn binnen budget en beleid.
Besluit: aanleg van drie verkeersplateaus om de snelheid te verminderen: • Kruising Eierweg – Herfterlaan • Kruising Zorgvlietweg – Herfterlaan • Kruising Valkenbergweg – Herfterlaan
De plateaus worden geschikt voor landbouwverkeer (dus niet extreem hoog). Er wordt onderzocht of ze een opvallende kleur kunnen krijgen om de zichtbaarheid te vergroten.
⸻
30 km-zone
Een 30 km-zone voor de Herfterlaan tussen de valkenbergweg tm sorgvlietweg is op korte termijn niet haalbaar. Volgens de verkeersdeskundige zijn hiervoor meer fysieke maatregelen aan de weg nodig dan momenteel budgettair mogelijk zijn.
⸻
Renovatie Herfterlaan
De gemeente heeft gepland om in 2027–2028 de Herfterlaan volledig te renoveren (vernieuwing asfalt).
Traject: Kuierhuislaan – Wijthmen, mogelijk inclusief Valkenbergweg.
Bij deze herinrichting wordt waarschijnlijk ook gekeken naar uitbreiding van de 30 km-zone / fietsstraat ?
⸻
Valkenbergweg – verkeersborden
De huidige verkeersbordenregeling is onduidelijk en juridisch incorrect
Nieuwe situatie: • Verbod voor gemotoriseerd verkeer op de Valkenberg weg tussen de woningen van familie Mulder nr 11 en familie Kuyt Nr 4 (Erfgenamenbos) • Beide bewoners blijven bereikbaar vanaf hun kant van de weg
Gerelateerd Landbouwverkeer wel toestaan.
⸻
Situatie bij het spoor
Er is gekeken naar de mogelijkheid om een betere vangrail te plaatsen bij het gat voorbij het tweede spoor richting Berkum/Zwolle.
Conclusie van de gemeente: een nieuwe vangrail is te kostbaar. De huidige aluminium waarschuwingsstrips worden als voldoende beschouwd.
⸻
⸻
6 Actiepunt
Adriaan geeft de exacte locaties van de nieuwe verbodsborden voor auto’s en motorfietsen op de Valkenbergweg door aan de gemeente.
Na overleg met omwonenden komen we tot de volgende verkeerssituatie voor de Valkenbergweg:
Aan het begin en einde van de Valkenbergweg wordt een aankondigingsbord geplaatst dat over een bepaalde afstand (XYZ meter) een verbod geldt voor auto’s en motoren. Onder het definitieve verbodsbord tussen huis nr 4 en 11 komt een onderbord met de tekst: “uitgezonderd landbouwvoertuigen”.
Daarnaast kan het bord dat het einde van het parkeerverbod aangeeft worden verwijderd. De weg is namelijk niet breed genoeg om te parkeren en bovendien is het voor auto’s al verboden om de weg te gebruiken.
Een veldschouw van de Emmertochtsloot Herfte/ Wijthmen
Soms hoef je geen ingewikkelde metingen te doen om te zien hoe het met een watersysteem gaat. Het water zelf laat vaak al veel zien: de kleur, de helderheid, de planten en wat er op de bodem gebeurt.
riool overstort wijthmen
Afgelopen week heb ik een visuele schouw gedaan van de Emmertochtsloot en de watergangen die hierop uitkomen. Met behulp van een drone en veldinspecties heb ik verschillende trajecten gevolgd: stroomopwaarts bij De Horte, de sloot die water afvoert vanaf de riooloverstort bij Wijthmen, en enkele vergelijkbare sloten in het gebied, zoals de Marswetering en de oude loop van de Emmertochtsloot richting Berkum.
Wat daarbij opvalt is een duidelijk verschil in waterbeeld.
Bij De Horte, stroomopwaarts in het systeem, oogt de Emmertochtsloot relatief gezond. Het water is donker van kleur, wat in deze streek normaal is door natuurlijke organische stoffen en ijzer uit de bodem.
Belangrijker is dat het water helder blijft. De oevers zijn begroeid met gras en riet, het wateroppervlak is rustig en er zijn geen slibpluimen of bacteriematten zichtbaar.
Dit zijn kenmerken van een sloot waarin het ecosysteem nog redelijk functioneert.
De overstortsloot bij Wijthmen
Heel anders is het beeld in de sloot die water afvoert vanaf de riooloverstort bij Wijthmen.
Hier is het water:
lichtbruin en troebel
de bodem nauwelijks zichtbaar
onderwaterplanten ontbreken vrijwel
op sommige plekken ligt een bruine slib- of bacterielaag
Dit soort verschijnselen zie je vaak in water waar veel organisch materiaal aanwezig is. Bacteriën breken dat materiaal af, waarbij zuurstof wordt verbruikt en gassen zoals methaan kunnen ontstaan. Daardoor blijft slib in beweging en blijft het water troebel.
In zulke omstandigheden krijgen waterplanten weinig kans om zich te ontwikkelen.
Waar de sloten samenkomen
Het meest sprekende beeld ontstaat op de plek waar de overstortsloot in de Emmertochtsloot uitmondt.
Op de dronebeelden is duidelijk te zien dat het lichtbruine water uit de overstortsloot samenkomt met het helderdere water van de Emmertochtsloot. Door de lage stroomsnelheid in polderwatergangen blijven deze waterstromen eerst gedeeltelijk gescheiden.
Daarna mengt het water zich en wordt de Emmertochtsloot stroomafwaarts zichtbaar troebeler.
Het patroon lijkt sterk op een troebelheidspluim die het watersysteem binnenkomt.
Een vergelijking met andere sloten
Om te controleren of dit beeld misschien overal voorkomt, zijn ook andere sloten bekeken in hetzelfde landschap.
Bijvoorbeeld:
de Marswetering
de oude loop van de Emmertochtsloot richting Berkum
Deze watergangen liggen in vergelijkbare landbouwgebieden. Toch is het water daar duidelijk anders:
het water blijft helder
de bodem is zichtbaar
onderwaterplanten groeien er wel
de oevervegetatie oogt gezond
Hoewel het water in deze streek vaak wat ijzer bevat, blijft het systeem daar ecologisch herkenbaar stabiel.
Wat deze schouw laat zien
Wanneer je alle observaties naast elkaar legt, ontstaat een duidelijk beeld:
stroomopwaarts bij De Horte is het water helder
de overstortsloot bij Wijthmen bevat troebel, lichtbruin water
bij het samenkomen van de sloten ontstaat een duidelijke mengzone
andere sloten in vergelijkbare gebieden blijven helder
De visuele indruk is dat de troebelheid in dit deel van de Emmertochtsloot sterk samenhangt met de instroom vanuit de overstortsloot.
Het belang van kijken
Waterbeheer draait vaak om metingen en modellen. Die zijn belangrijk. Maar een eenvoudige veldschouw kan soms al veel laten zien.
Door het watersysteem stap voor stap te volgen – van bron tot stroomafwaarts – worden patronen zichtbaar die je op kaarten of in rapporten niet altijd meteen ziet.
Op donderdag 2 april 2026 maakte de werkgroep natuur van Herfte Natuurlijk samen met verschillende deskundigen een verkennende fietstocht door het landschap rond Herfte. Tijdens deze ronde werd op meerdere plekken stilgestaan bij kansen voor biodiversiteit, landschapsbeheer en natuurontwikkeling. De tocht liet zien hoeveel potentie het gebied nog heeft: van historische poelen en oude bosstructuren tot natuurvriendelijke oevers en leefgebieden voor bijzondere soorten.
Deelnemers aan de veldfietstocht
Aan deze veldronde namen verschillende betrokkenen en deskundigen deel die vanuit hun eigen achtergrond meedachten over kansen voor natuur en landschap.
Aanwezig waren: • Fleur Schilt, projectmanager Landschap Overijssel • Leontien Maas, wijkmanager Herfte EO gemeente Zwolle • Elisabeth Voogt adviseur Landschap Overijssel • Melchior van Tweel Ecoloog voor Tuin Salland • een financieel deskundige van een stichting die landschapselementen subsidieert en vergoedt • Adriaan Voeten, aanspreekpunt van de werkgroep natuur van Herfte Natuurlijk
LandGOEDvoeten
De ronde begon op landGOEDvoeten, waar we de bestaande kikkerpoel bekeken. De poel zit momenteel letterlijk tot de rand vol met kikkers, wat een goed teken is voor de biodiversiteit. Tegelijkertijd begint de poel op sommige plekken langzaam dicht te groeien.
Er werd besproken hoe zo’n poel het best beheerd kan worden zonder de aanwezige amfibieën te verstoren. Dit onderwerp wordt meegenomen in het advies dat later volgt.
Ook ontstond hier het idee om meer (eetbare) inheemse stinzenplanten verstekende ondergroei in het gebied te introduceren. Een aantal soorten zijn al verzameld, maar er wordt gezocht naar aanvullend advies. Mogelijk kan een gezamenlijke inkoopactie worden opgezet zodat bewoners bijvoorbeeld daslook, bosviooltjes en andere bosplanten kunnen aanplanten.
Tweede deel van het landgoed
Daarna liepen we door naar het tweede deel van het landgoed. Hier kwamen kansen voor natuurvriendelijke oevers aan de orde en werd gesproken over hoe een eventuele natuurhuisje in het landschap zou kunnen passen als wisselgeld voor het versterken van de natuur terplekke.
Ook de aanwezige vlechthaag trok de aandacht van de deskundigen. Dit traditionele landschapselement werd als bijzonder waardevol gezien.
Erfgenamenbos
Vervolgens zijn we doorgefietst naar het Erfgenamenbos, langs het huisje van de familie Kuyt. De familie was niet aanwezig, dus we hebben het gebied vanaf de weg bekeken.
De takkenril die hier is aangelegd werd zeer positief ontvangen. Het advies was duidelijk: vooral zo doorgaan. Takkenrillen bieden belangrijke schuilplaatsen voor insecten, vogels en kleine zoogdieren.
In het bos ligt ook een historische drinkpoel die al ongeveer 300 jaar zichtbaar is in het landschap. Het advies was om hier weinig aan te veranderen. Om er een echte kikkerpoel van te maken zouden veel oer oude hakhout bomen moeten worden verwijderd, terwijl deze bomen onderdeel zijn van waardevol historisch hakhout.
Plantage Lindeboom
Daarna bezochten we Plantage Lindeboom, waar we hartelijk werden ontvangen en uitleg kregen over de plannen voor het terrein.
Hier liggen kansen voor natuurvriendelijke oevers langs een bestaande of te vernieuwen sloot. Ook werd gesproken over het versterken van het landschap met inheemse en eetbare bomen en planten.
Aan de zuidoostkant van het terrein ontdekten de biologen bovendien een mooie steile zandwand. Zo’n wand vormt een ideaal leefgebied voor wilde bijen, vooral zandbijen.
Scoutingplek Herfte
Onderweg richting de oude boerderij van Peter kwamen we langs de scoutingplek van Zwolle , Herfte en Wythmen. Dit terrein heeft een lange geschiedenis. Al vóór de Tweede Wereldoorlog werd het gebruikt voor buitenactiviteiten door mensen uit de stad. Na de oorlog werd het een officiële scouting locatie.
Voor het omliggende bos werd geadviseerd om het wat meer lucht en ruimte te geven door selectief bomen te dunnen.
De oude boerderij van Peter
Daarna bezochten we Peter, de nieuwe eigenaar van de oude boerderij. Hij heeft al veel werk verricht in zijn tuin en verschillende bomen en planten bijgeplant. De deskundigen maakten hier een korte ronde en zullen ook voor deze plek aanbevelingen doen.
De Hoge Es
Na dit bezoek wandelden we over de Hoge Es, met uitzicht over het vecht delta landschap. De aanwezigen waren verrast hoe oorspronkelijk en relatief onontgonnen/ natuurrijk het landschap hier nog is.
Er werd ook gesproken over mogelijke plannen voor villa’s in het gebied. Gezien de landschappelijke waarde werd benadrukt dat hier zeer terughouden mee moet worden omgegaan.
Vanaf deze plek werd ook gesproken over Fort Selhorst, een historische verdedigingslinie bij Zwolle waarvan de contouren nog vanuit de lucht zichtbaar zijn.
Tuin Salland
Tot slot bezochten we Tuin Salland, waar Maaike ons ontving. Ook hier bleek veel enthousiasme te zijn voor natuurvriendelijke oevers voor de originele loop van de Emmertochtsloot:
Maaike gaf aan dat zij mogelijk een deel van haar tuin hiervoor beschikbaar wil stellen, bijvoorbeeld door het schouwpad te verlagen zodat een natuurlijke oever kan ontstaan. Dit stuk grond grenst aan een klein natuurgebied van stichting Overijsels Landschap, waardoor een mooi aangesloten natuurgebied kan ontstaan.
Ringslangen en broeihopen
Tijdens de ronde werd ook gesproken over kansen voor de ringslang. Deze soort komt al voor in het gebied rond De Horte en zou zich mogelijk verder kunnen verspreiden.
Er werd uitgelegd hoe een ringslang-broeihopen kan worden gemaakt: een stapel van takken, bladeren en organisch materiaal die door compostering warmte produceert. Dat creëert een ideale broedplek voor ringslangen.
Actielijst
Uit de veldronde kwamen enkele concrete vervolgstappen naar voren: 1. Landschap Overijssel maakt een overzicht met aanbevelingen per bekeken locatie. 2. Er wordt onderzocht of een gezamenlijke inkoopactie voor inheemse (stinzen)planten mogelijk is. 3. Kansrijke plekken voor natuurvriendelijke oevers worden verder verkend. 4. Advies wordt opgesteld voor het beheer van de kikkerpoel bij landgoed Voeten. 5. Er wordt gekeken waar ringslang-broeihopen kunnen worden aangelegd. 6. Na ontvangst van de adviezen volgt waarschijnlijk een vervolgbijeenkomst of nieuwe veldronde.
De veldfietstocht liet duidelijk zien hoeveel kansen er nog liggen om het landschap rond Herfte verder te versterken. Met relatief kleine ingrepen kan de biodiversiteit hier op veel plekken nog een flinke impuls krijgen.
Open brief aan Gemeente Zwolle en Waterschap Drents Overijsselse Delta.
Geachte bestuurders van de gemeente Zwolle en het Waterschap Drents Overijsselse Delta,
Als bewoners en betrokkenen van Herfte en omgeving volgen wij al geruime tijd de ontwikkelingen rond de waterkwaliteit van de Emmertochtsloot. Wij lezen de KRW-factsheets, de analyses en de plannen, en waarderen de inzet die wordt geleverd om aan de Europese doelen te voldoen.
Tegelijkertijd maken wij ons zorgen over het beeld dat nu ontstaat: een beeld waarin de vervuiling van de Emmertochtsloot vooral wordt gepresenteerd als het gevolg van natuurlijke achtergrond, bodemuitspoeling en complexe, moeilijk herleidbare bronnen. Dat beeld is bestuurlijk begrijpelijk, maar naar ons oordeel onvolledig.
Wat in de KRW-analyse ontbreekt
In de huidige KRW-factsheet wordt nauwelijks expliciet ingegaan op de rol van de riooloverstort bij Wijthmen (RG Wijthmen). Deze overstort loost bij hevige regenval ongezuiverd rioolwater op het oppervlaktewater, dat vervolgens richting de Emmertochtsloot en de Soestwetering stroomt.
Het gaat hier niet om een incidenteel verschijnsel, maar om een structureel onderdeel van het watersysteem. Het overstortwater bevat stoffen die ook in de Emmertochtsloot worden gemeten, waaronder nutriënten, metalen en oude brandvertragers (PBDE’s). Dat roept de vraag op waarom deze overstort niet expliciet als significante drukfactor wordt meegenomen in de analyse.
Wij stellen niet dat alle vervuiling hierdoor wordt veroorzaakt. Wel stellen wij dat het problematisch is om vervuiling hoofdzakelijk als “natuurlijk” te duiden, terwijl een bekend menselijk systeem actief bijdraagt aan de belasting.
Waarom dit ertoe doet
Zolang vervuiling wordt gezien als vooral natuurlijk en diffuus, blijft het antwoord beperkt tot onderzoek, fasering en uitstel. Zodra wordt erkend dat een deel van de belasting structureel menselijk van aard is, ontstaat de noodzaak tot keuzes over rioolcapaciteit, nieuwbouw, afkoppeling van hemelwater en waterberging.
Dat gesprek missen wij nu in de openbare rapportages.
Onze vragen aan u
Wij vragen de gemeente Zwolle en het Waterschap Drents Overijsselse Delta om openheid en samenhang op de volgende punten:
Overstortfrequentie Hoe vaak is de riooloverstort bij Wijthmen in de afgelopen 20 jaar in werking geweest? Deze gegevens zijn gemeten en beschikbaar bij de rioolbeheerder. Wij verzoeken u deze inzichtelijk te maken en te betrekken bij de waterkwaliteitsanalyse.
Effect van nieuwbouw Wat is het verwachte effect van bestaande en geplande nieuwbouw op de overstortfrequentie en daarmee op de waterkwaliteit van de Emmertochtsloot? Hoe wordt dit geborgd in ontwerp en uitvoering?
Baggeren als maatregel In de Emmertochtsloot en omgeving is gebaggerd. Waarom wordt dit niet zichtbaar meegenomen als positieve maatregel in de KRW-factsheet, terwijl het aantoonbaar effect heeft op interne belasting?
Samenwerking in het gebied Welke kansen ziet u voor samenwerking met gebiedspartners zoals Landschap Overijssel, agrariërs en bewonersinitiatieven om waterkwaliteit via landschappelijke en ecologische maatregelen te verbeteren?
Zichtbaar maken van successen Waar worden tussentijdse verbeteringen en geslaagde maatregelen gedeeld? Transparantie vraagt niet alleen om het benoemen van problemen, maar ook van wat al wél werkt.
Tot slot
De Kaderrichtlijn Water is bedoeld om water stap voor stap schoner te maken, niet om structurele belasting te normaliseren. De Emmertochtsloot is geen hopeloos geval, maar vraagt om een volledig en eerlijk verhaal, waarin ook ongemakkelijke onderdelen van het systeem worden benoemd.
Wij nodigen u uit om dit gesprek met ons en andere betrokkenen aan te gaan. Schoon water ontstaat niet alleen in plannen en rapportages, maar in keuzes die het hele systeem meenemen.
Waarom Herfte, Wijthmen en Berkum dé kans hebben om Kader Richtlijn Water 2026 wél te halen
Wie de plannen leest voor Herfte, Wijthmen en Berkum, ziet een landschap in beweging. Natuurvriendelijke oevers, waterberging, blauw-groene verbindingen, ruimte voor natuur en wonen naast elkaar. Op papier klopt het verhaal.
Maar wie langs de sloten, weteringen en akkers loopt, ziet ook iets anders. Na zware regen wordt het water troebel. Soms ruikt het vreemd. En we weten: bij piekbuien loost het riool nog steeds op het oppervlaktewater. Nu geen condooms en WC papier meer door de bezink bakken maar de opgeloste medicijnresten komen nog steeds in onze mooie watertje allee n zie je het niet meer.
Dat wringt. En juist daar ligt een kans.
Biologische kwaliteit: dit werkt
De goede boodschap eerst. We weten inmiddels dat biologische waterkwaliteit te herstellen is.
Natuurvriendelijke oevers met riet, lisdodde, watermunt en andere oeverplanten zorgen voor:
schuilplekken voor vissen en kleine waterdieren
meer zuurstof in het water
natuurlijke filtering van nutriënten
herstel van het ecosysteem
De plannen rond de Marswetering en het Herfterlandschap sluiten hier goed op aan. Als we dit zorgvuldig en consequent uitvoeren, keren waterdieren terug. Dat zien we elders ook.
Biologisch herstel is dus geen droombeeld. Het is uitvoerbaar.
De echte opgave: chemische waterkwaliteit
Maar wie eerlijk kijkt, ziet dat de grootste winst niet in planten zit, maar in wat we niet meer lozen.
In riooloverstorten zitten stoffen die planten niet oplossen:
medicijnresten
resten van huishoudelijke en industriële producten
mogelijk PFAS-achtige stoffen en andere microverontreinigingen
In Herfte, Wijthmen en Berkum wordt al jaren ervaren dat het riool bij hevige regen overstort. Er zijn bezinkbakken geplaatst. Die houden slib en vuil tegen, maar ze filteren geen opgeloste gifstoffen en medicijnen.
Daar zit de kern van het probleem.
Zichtbaarheid maakt het oplosbaar
Wat nu ontbreekt, is geen goede wil, maar zichtbaarheid.
We weten te weinig over:
hoe vaak er overstort plaatsvindt
waar precies
wat de waterkwaliteit is vóór en na een overstort
of maatregelen daadwerkelijk effect hebben
Zolang dat onzichtbaar blijft, blijft het probleem abstract. En wat abstract is, wordt moeilijk opgelost.
Meten, delen, verbeteren
Juist hier ligt een grote kans voor onze omgeving.
Stel je voor:
meetpunten bij overstorten
openbare en begrijpelijke metingen
simpele grafieken: hoe vaak overstort, wat zit erin, wordt het minder?
duidelijke koppeling tussen maatregel en resultaat
Niet om te wijzen, maar om te leren. Niet om te vertragen, maar om te versnellen.
Wanneer zichtbaar wordt:
“Hier overstortte het twaalf keer per jaar, nu nog drie”
of:
“Deze stof zat boven de norm, nu eronder”
dan wordt verbetering concreet.
Waarom juist hier?
Herfte, Wijthmen en Berkum vormen een uniek overgangsgebied:
tussen stad en land
met veel woningbouw sinds 2003
kwetsbare weteringen en sloten
betrokken bewoners en boeren
een landschap dat nog kan herstellen
Dit maakt het gebied ideaal als proeftuin om te laten zien hoe RWK2026 wél gehaald kan worden: biologisch én chemisch.
Niet in rapporten alleen, maar in het veld.
Van beleid naar landschap
Wat nu nog ontbreekt in veel plannen is één duidelijke belofte:
In 2026 is het water rond Zwolle zichtbaar schoner — en iedereen kan dat zien.
Dat vraagt om samenwerking tussen gemeente, waterschap, provincie en bewoners. Maar het past bij Herfte: nuchter, zorgvuldig en toekomstgericht.
Als we meten wat we doen, en laten zien wat het oplevert, wordt water weer wat het hier altijd was: een drager van leven, geen afvoer.
HerfteNatuurlijk – samen werken aan een vitaal landschap.
Als we de afgelopen tijd iets hebben geleerd, dan is het dit: woorden gratis zijn , budget is het echte instrument.
Een goed voorbeeld is het Dorpsplan Wijthmen. Naast de mooie ambities bevat dit plan ook een heldere financiële paragraaf voor Wijthmen. Daarin is duidelijk te zien waar wél en waar géén geld voor is gereserveerd.
Voor het vervolg van de Gebiedsontwikkeling Herfte – los van de uitbreiding van de golfbaan – willen wij diezelfde helderheid. Juist nu, vóór de volgende fase.
Onze vragen:
1. Noodzakelijk wegonderhoud en aanpassingen
Is er voor Herfte ook 1,5 miljoen euro gereserveerd voor onderhoud en verbetering van de wegen?
Herfte heeft ook:
scholen,
afbrokkelende wegen,
en levensgevaarlijke kruisingen.
Op deze manier kun je de recreanten van oa Rondje Zwolle simpelweg niet veilig blijven ontvangen.
2. Natuurontwikkeling: meer dan een schets
Natuurontwikkeling is méér dan een mooie tekening, wat baggerwerk en een rij struiken.
Is er een ruim en concreet budget om het vervolgproject aan de Herfte-kant . Duidelijk, HANSA-proef goed te begeleiden?
Welk budget is gereserveerd voor de natuurontwikkeling in de rest van Herfte?
Wat is de planning, wie zijn betrokken (waterschap, landeigenaren, natuuronderzoekers), en wie doet wat?
3. Pilot ‘thuisje erbij’
Wie trekt dit project?
En hoe borgen we dat dit open, veilig en inclusief gebeurt?
Er zijn helaas nog steeds recente voorbeelden (2020–2025) waarbij een hulpvraag aan de gemeente eindigt in dreiging met handhaving en hoge kosten. Dat is niet oké. Zo gaan we niet met elkaar om,
4. Historisch onderzoek Selhorst
Selhorst scoort een dikke 8 op ongereptheid en originaliteit als landgoed/buitenplaats.
Samen met (oud-)bewoners schreven we onlangs over het fort uit 1670, dat nog steeds vanuit de lucht zichtbaar is. Dit soort parels mag niet verdwijnen onder strak gemaaid golfgras, maar verdient een zichtbare en trotse plek in het landschap.
Dat kan op talloze manieren:
natuurvriendelijke hagen,
kruidenstroken,
vlonderpaden,
en andere zachte landschappelijke ingrepen.
Tot slot
Houd Herfte natuurlijk, door haar te benoemen zoals zij al meer dan 1000 jaar is: één van de laatste stukjes ongerepte natuur, waar jaarlijks tienduizenden mensen van genieten.
De Ambelt moet worden meegenomen als schoolzone. Dat volgt logisch uit vastgesteld Zwols beleid, landelijke richtlijnen en de feitelijke verkeerssituatie in Herfte.
De gemeente Zwolle heeft in de Verkeersveiligheidsstrategie 2024 vastgelegd dat verkeersveiligheid rondom alle schoolomgevingen wordt verbeterd. De raadsbreed aangenomen motie “Schoolvoorbeeld” verplicht het college om actief te inventariseren waar nog geen schoolzone is en deze aan te brengen. Er wordt geen onderscheid gemaakt naar type school of ligging.
Volgens de CROW‑richtlijnen is een schoolzone alleen effectief bij een lage, geloofwaardige snelheid (30 km/u) met fysieke maatregelen. Juist die herinrichting wordt in Herfte al voorbereid. De Ambelt voldoet daarmee aan de randvoorwaarden voor toepassing.
De gemeente kiest bewust voor een projectmatige aanpak met maatwerk per locatie. De Ambelt vraagt maatwerk, maar dat is geen reden voor uitstel: het is precies wat het beleid voorschrijft.
Gezien de kwetsbare doelgroep van De Ambelt is de zorgplicht extra groot. Financieel en planmatig is meenemen haalbaar, zeker omdat Herfte al in ontwikkeling is en verkeersmaatregelen al op de agenda staan.
Conclusie: een schoolzone bij De Ambelt is beleidsmatig correct, verkeerskundig noodzakelijk en bestuurlijk logisch. Niet meenemen is moeilijker te verantwoorden dan wel meenemen.
2:De rijbaangeleiding met strepen in Herfte is géén fietspad
De rijbaangeleiding met strepen in Herfte is géén fietspad. Juridisch en verkeerskundig heeft deze belijning geen status als fietsvoorziening. Het gebruik of uitleg als fietspad is in strijd met de Wegenverkeerswet 1994, het RVV 1990 en CROW-richtlijnen en leidt tot verwarring en verhoogd ongevalsrisico, met name door afkalvende wegkanten.
Kernpunten (technisch & juridisch)
De strepen zijn optische rijbaangeleiding bedoeld voor snelheidsbeïnvloeding van auto’s, niet voor fietsverkeer.
Volgens het RVV 1990 is een fietspad alleen een fietspad met bord G11/G13 en/of duidelijke fysieke inrichting. Dat ontbreekt hier.
De Wegenverkeerswet 1994 vereist eenduidige, herkenbare verkeersvoorzieningen; deze belijning vraagt interpretatie en creëert schijnveiligheid.
CROW-richtlijnen ontraden oplossingen die fietsers richting zwakke bermen drukken of conflicterende verwachtingen oproepen.
In het buitengebied van Herfte zijn bermen niet constructief verhard; uitwijkgedrag vergroot direct het valrisico.
In een 30-km- en schoolomgeving is maximale duidelijkheid vereist; deze inrichting voldoet daar niet aan.
Slot
De huidige rijbaangeleiding mag niet als fietspad worden beschouwd of gepresenteerd. Voor een veilig Herfte is een eenduidige herinrichting nodig die voldoet aan WVW, RVV 1990 en CROW, zonder fietsillusies en met vergevingsgezinde randen.
3: Aanbeveling snelheidsregime Herfte
Advies: maak gebruik van de gemeentelijke bevoegdheid om af te wijken van de algemene snelheid in het buitengebied door:
60 km/u te verlagen naar 50 km/u op wegen met een verblijfs- en recreatieve functie,
30 km/u (schoolzone) bij het scholencomplex,
30 km/u op smalle wegdelen met grote bomen en beperkte bermveiligheid.
Juridische onderbouwing
Op grond van de Wegenverkeerswet 1994 en het RVV 1990 mag de gemeente gemotiveerd lagere snelheden vaststellen wanneer dit nodig is voor verkeersveiligheid, bescherming van kwetsbare weggebruikers en leefbaarheid. Het buitengebied kent geen absoluut recht op 60 km/u; wegfunctie en gebruik zijn bepalend.
Beleidsmatige onderbouwing
Zwolle heeft de ambitie om Herfte in te richten als recreatieve zone voor wandelaars, hardlopers en fietsers. Dit feitelijke gebruik vraagt om lage, geloofwaardige snelheden in plaats van doorrijsnelheden.
Verkeerskundige noodzaak
gemengd verkeer en beperkte zichtlijnen
aanwezigheid van kwetsbare verkeersdeelnemers
smalle profielen, afkalvende bermen en vaste objecten (bomen)
Conclusie
Een gedifferentieerd snelheidsregime 50 / 30 / 30 schoolzone is juridisch toegestaan, beleidsmatig consistent en noodzakelijk om Herfte veilig en geloofwaardig als recreatief verblijfsgebied in te richten.
Zodra het document gedeeld kan worden wordt hij actief
Midden december wordt de gebiedsuitwerking voor Herfte definitief gemaakt, zodat deze kan worden aangeboden aan de gemeenteraad.
Wij van HerfteNatuurlijk zijn van A tot Z actief betrokken geweest en we voelen ons gehoord. De wensen die we — samen met meer dan tachtig Herfternaren en andere betrokkenen — op tafel hebben gelegd, zijn serieus genomen. Waar mogelijk is er zelfs al het nodige toegezegd of opgelost.
Toch zijn er nog een paar losse eindjes die we graag duidelijker terugzien:
Verkeer Het verkeer in en rond Herfte blijft een heikel punt, en dat al meer dan vijftig jaar. We hebben daarom een bezwaar ingediend mét werkbare oplossingen. Graag zien we dit toegevoegd aan de actielijst. Verkeersdruk Herfte:
Hanza-proof projectdocumentatie Gelukkig hebben we in Bart een communicatief sterke projectmanager, waardoor we — en ik als onderzoeker in het bijzonder — veel hulp kregen bij het achterhalen van documenten. Maar eerlijk is eerlijk: het zou zoveel beter zijn als er een centraal projectarchief komt. Eén plek waar documenten netjes worden opgeslagen, zodat informatie niet rondslingert en we het milieu sparen. We zijn blij met de website van de gemeente — https://www.zwolle.nl/gebiedsuitwerking-herfte — en dat zou een uitstekende plek kunnen zijn voor zo’n overzicht.
Communicatie tijdens de uitvoering We missen nog een uitgewerkt communicatieplan voor de uitvoeringsfase. Het zou heel waardevol zijn als de open en eerlijke communicatie die we tot nu toe hebben ervaren, wordt voortgezet én vastgelegd in Hanza-proof documentatie (archief, actielijsten, planning, overleg, besluiten).
Producteigenaarschap Tot slot: voeg duidelijke product eigenaren toe, zodat afspraken concreet blijven en niet verwateren tot mooie woorden zonder opvolging.
De werkgroep verkeer heeft onlangs een gezamenlijke brief opgesteld met onze zorgen en wensen voor veiliger verkeer in Herfte. Midden december gaan we hierover in gesprek met het wijkteam en de verkeersdeskundige van de gemeente Zwolle.
Uiteraard kan de onderzoeker in mij niet stilzitten.
Dalfsen als voorbeeld We horen vaak dat de Welsummerweg in Dalfsen een goed voorbeeld is — en terecht. Ten opzichte van de wegen in Herfte is daar echt een grote stap gezet. Ook daar lag ooit een droevige lijst met ongevallen. Het laatste dodelijke ongeluk was aanleiding om de weg opnieuw te ontwerpen. Inmiddels heeft de gemeente Dalfsen een nog beter ontwerp goedgekeurd. Dat zou ook bij ons als inspiratie kunnen dienen.
Zalné doet het al beter Ook dichter bij huis, in het voormalige Zalné (nu Herfte), is een mooi voorbeeld te vinden. De Heinoseweg/ Zalneweg heeft een veilige oversteek voor fietsers, en op het traject richting Wijthmenerplas en de golfbaan geldt een maximumsnelheid van 30 km/u — zelfs 10 km/u na de golfbaan.
Snelheid en gedrag In Herfte is de maximale snelheid nu nog 60 km/u, ook waar dat eigenlijk gevaarlijk is. Handhaven is lastig, want het is officieel toegestaan. Een bord “30 km” zonder verdere inrichting – zoals een fietsstraat – prikkelt niet genoeg om echt langzamer te rijden. We merken het zelf toen we een test periode 30km probeerde te rijden: ongemerkt rijd je al snel te hard.
Wie rijden er te hard? Uit onderzoeken blijkt dat het vaak de aanwonenden zelf zijn. Landelijk gezien komt een groot deel van de snelheidsovertredingen van lokaal verkeer, bewoners en bezoekers. Een integrale aanpak is dus nodig – anders groeit vooral de frustratie.
Bronnenlijst – Verkeer Herfte, Dalfsen en omgeving
Gemeente Zwolle. Verkeersveiligheid en snelheden in het buitengebied. Beleidsnota, 2023. Geraadpleegd november 2025, via: https://www.zwolle.nl/verkeer-en-vervoer
🔹 1. Wat zijn de conclusies over verkeer in het verslag?
De verkeersanalyse in het document “Verslag Inwonersbijeenkomst Gebiedsuitwerking Herfte” is beperkt tot een bijlage met tellingen (oktober 2024) op één meetpunt: Erfgenamenweg tussen Herfterlaan en Eierweg.
Gemeentelijke conclusie
“Het aantal verkeersbewegingen en de snelheden maken geen extra maatregelen op dit moment nodig voor de Erfgenamenweg / Herfterlaan.” (citaat uit p.2 van het verslag)
Daarnaast:
“Wanneer het gebied belangrijk is als recreatiegebied en wandelen/fietsen gestimuleerd moet worden, is het wel te overwegen om het nog verkeersluwer te maken.” (advies van bureau MA.AN)
Kortom:
Gemeente concludeert geen noodzaak tot nieuwe maatregelen op basis van tellingen.
Adviseur MA.AN zegt impliciet: verkeersluwte past beter bij de functie van het gebied.
🔹 2. Analyse van de gemeten verkeersdata
a) Auto- en vrachtverkeer
Gemiddeld 662 voertuigen per werkdag (Erfgenamenweg).
Overdag (7–19u) rijdt ~86% van het verkeer.
Slechts 3,9% zwaar verkeer → beperkt aandeel vrachtverkeer.
👉 Conclusie: typisch lage intensiteit voor een erftoegangsweg in landelijk gebied. Geen congestie, maar wel pieken rond ochtend/avond.
b) Fietsverkeer
Gemiddeld 196 fietsers per werkdag, oplopend tot 177–128 in weekend.
84–88% fietsbewegingen tussen 7–19u.
Pieken rond 8–9u en 15–17u, dus scholieren/forensenpatroon.
Brommers ~5% van totaal.
👉 Conclusie: redelijk actief fietsgebruik, maar beperkt qua volume. Wel relevant voor recreatief gebruik.
c) Ruimtelijke interpretatie
De Erfgenamenweg is een doorgaande verbinding tussen Herfterlaan en Eierweg, dus menging van bestemmings- en sluipverkeer is mogelijk.
De meetdata tonen geen extreem gebruik, maar ook geen gedragsanalyse of snelheidsprofiel (dus we weten niet hoe hard men rijdt).
🔹 3. Is de verkeersanalyse compleet?
Nee — de analyse is niet compleet. Ze is te beperkt in:
Ruimtelijke dekking → slechts één meetpunt.
Indicatoren → geen snelheden, geen ongevallenanalyse, geen herkomst-bestemmingspatronen.
Functionele context → geen koppeling met verwachte toename van verkeer door toekomstige bouw (Vechtpoort 1).
Beleidsdoelen → geen kwantitatieve onderbouwing voor “verkeersluwte” of “veiligheid”.
Geen observatie of gedragsdata (zicht, oversteekbewegingen, schoolroutes).
De tellingen zijn registratief, niet analytisch: ze tellen volumes maar zeggen niets over veiligheid, risico’s of verkeersgedrag.
🔹 4. Welke gegevens ontbreken voor een volwaardige verkeersanalyse?
Type data
Toelichting
Waarom cruciaal
Snelheidsprofielen (85e percentiel)
Geen enkele snelheidsmeting is opgenomen.
Zonder dit is geen uitspraak over veiligheid of naleving van snelheidslimieten mogelijk.
Ongevallenanalyse (3–5 jaar)
Geen data uit VIAStat of BRON opgenomen.
Zonder dat weten we niet of er objectieve veiligheidsproblemen zijn.
Herkomst-bestemmingsanalyse (OD)
Geen inzicht in sluipverkeer vs. bestemmingsverkeer.
Nodig om te beoordelen of maatregelen elders (Vechtpoort 1) impact hebben.
Verkeersmodel / prognose na gebiedsontwikkeling
Geen koppeling met groei in Vechtrand of uitbreiding golfbaan.
Nodig voor toekomstbestendige besluitvorming.
Fietsveiligheid / oversteekobservaties
Geen observaties of videoanalyse van kruisingen.
Belangrijk omdat het gebied recreatief en gemengd gebruik kent.
Gedrags- en belevingsdata (klachten, surveys)
Klachten alleen anekdotisch genoemd (“zorgen over overlast”).
Structurele koppeling tussen beleving en feitelijke metingen ontbreekt.
Snelheidsremmers / inrichtingseffecten
Niet benoemd hoe de fysieke inrichting snelheid beïnvloedt.
Zonder dit kan geen evaluatie van maatregelfunctie plaatsvinden.
Seizoensvariatie
Meting in oktober; geen zomermetingen (hoog recreatief gebruik).
Misrepresentatie van piekgebruik (Wijthmenerplas, evenementen).
Kortom: de tellingen zijn nuttig als nulmeting, maar onvoldoende als verkeersveiligheidsanalyse.
🔹 5. Wat zijn de impliciete risico’s en gemiste kansen?
Toekomstige verkeersgroei (Vechtrand / Vechtpoort 1) → Geen simulatie van toename verkeer of druk op lokale wegen. Kans op sluipverkeer wordt erkend, maar niet kwantitatief onderbouwd.
Verkeersveiligheid fietsers/wandelaars → Herfte en Wijthmenerplas trekken veel recreanten, maar infrastructuur is deels smal/onverhard. Fietsveiligheid kan onder druk komen.
Inconsistentie met ambitie “recreatie en verkeersluw” → Gemeente zegt het gebied recreatief te willen houden, maar hanteert verkeersintensiteiten zonder fysieke beperking van autoverkeer.
Communicatie en perceptiekloven → Bewoners ervaren onveiligheid, gemeente baseert zich op kale telling. Dat verschil in beleving en meetmethode wordt niet overbrugd.
🔹 6. Aanbevelingen – hoe de gemeente de klachten over verkeersveiligheid kan aanpakken
Korte termijn (0–6 maanden)
Verzamel harde data:
Plaats permanente snelheidsloggers (min. 1 maand, 24/7) op Herfterlaan, Erfgenamenweg en Valkenbergweg.
Combineer met korte gedragsobservaties (fiets- en voetgangersbewegingen).
Transparante data-publicatie:
Online dashboard “Verkeer Herfte”, met actuele snelheden en volumes.
Bewoners krijgen inzicht i.p.v. aannames.
Tijdelijke snelheidsremmers:
Mobiele smiley-borden of tijdelijke asverschuivingen → zichtbaar effect en gedragsaanpassing.
Klachtenregister koppelen aan data:
Elk meldpunt koppelen aan GPS-locatie en moment; analyseer patronen.
Middellange termijn (6–24 maanden)
Verkeersluw ontwerp realiseren:
Versmalling of 30 km/h-regime op Erfgenamenweg/Valkenbergweg.
Verhoogde oversteekplaatsen voor fietsers en wandelaars.
Integratie in recreatieve structuur:
Verkeerscirculatieplan: auto’s weren van recreatie-as, fietsers prioriteit geven.
Verbeter onverharde paden (onderhoud en verharding bij hoge recreatieve druk).
Gebiedsgerichte handhaving:
Samenwerking wijkagent + BOA’s, gericht op snelheid en parkeren.
Ontwerp op basis van Vision Zero / Duurzaam Veilig
Ontwerpstraten als verblijfsgebieden, niet als doorgangswegen.
Lange termijn (2–5 jaar)
Koppeling met Vechtrand / Vechtpoort-ontwikkelingen:
Verplichte mobiliteitsimpactanalyse bij planuitwerking.
Financier verkeerveiligheidsmaatregelen uit ontwikkelbudget Vechtrand.
De gemeente Zwolle heeft grote bouwplannen: tot 2040 komen er 18.250–23.500 nieuwe woningen bij. Een deel daarvan komt binnen de stad, maar vooral aan de randen. Voor onze omgeving gaat het om twee plekken: de Vechtrand (Vechtpoort I & II, naast Berkum en richting Herfte) en ten zuiden van Zwolle-Zuid, achter Ittersumerbroek. Hier worden duizenden woningen voorzien, samen met een nieuw station en groene verbindingen richting de IJssel.
Als bewoners van Herfte, Ittersum en Berkum voelen we de vraag steeds sterker: hoe groeien we als stad zonder dat landschap, water en leefbaarheid onder druk komen te staan?
Waar raken de plannen ons?
Berkum/Herfte: landbouwgebied en uiterwaarden langs de Vecht. Hier komt Vechtpoort I, met plannen voor 4.000–8.000 woningen. Het land tussen Berkum en Herfte wordt genoemd als uitbreidingszone.
Ittersumerbroek/Ittersum: achter deze wijk zijn 2.000–3.000 woningen gepland, in een gebied dat nu nog open en groen is, met watergangen en natuurwaarden.
Deze gebieden zijn van grote waarde voor omwonenden, als buffer, als plek voor natuur én als uitloop van de stad.
Hoe is er geparticipeerd?
De gemeente organiseerde werkateliers, reizende woonkamers, enquêtes en bijeenkomsten in Berkum en Zwolle-Zuid. Er kwamen veel reacties binnen: van bewonersgroepen, dorpsbelangen, agrariërs, natuurorganisaties, ondernemers en woningcorporaties. In de gemeenteraad op 30 juni 2025 spraken inwoners uit onder meer Ittersumerbroek hun zorgen uit.
We waarderen dat de gemeente ruimte biedt voor gesprekken, maar merken ook dat veel mensen zich verrast of laat geïnformeerd voelden. Echte participatie vraagt om openheid vanaf het begin en samen werken aan alternatieven.
Voorkeursrecht: regie of beperking?
Om regie te houden heeft de gemeente een voorkeursrecht ingesteld op gronden in Zwolle-Zuid. Dat betekent dat eigenaren hun grond eerst aan de gemeente moeten aanbieden. Begrijpelijk vanuit de wens om speculatie te voorkomen en plannen in goede banen te leiden.
Tegelijk roept dit vragen op bij boeren en grondeigenaren: wat betekent dit voor hun vrijheid, hun waarde en hun toekomst? Hier is zorgvuldigheid en vertrouwen hard nodig.
Water: prognoses als kompas
In de documenten erkent de gemeente dat de bodem in Zwolle-Zuid nat is en nu al een belangrijke rol speelt in waterberging. Met de klimaatprognoses richting 2050 en 2100 wordt die functie alleen maar belangrijker.
Bewoners zien dagelijks hoe sloten vol staan en velden blank kunnen komen. Daarom vragen we: maak water en bodem leidend bij de keuzes. Niet achteraf als technische correctie, maar vooraf als kompas. Eerst weten wat nodig is om veilig en klimaatbestendig te wonen, dan pas bepalen waar woningen passen.
Onze oproep
Wij zien de noodzaak van woningen. Jongeren, starters en ouderen wachten op betaalbare huizen. Maar bouwen moet samengaan met behoud van landschap, natuur en leefbaarheid. Dat vraagt om:
Vroegtijdige en open participatie, met ruimte voor ideeën en zorgen van bewoners.
Natuur en water als uitgangspunt, niet als bijlage.
Kleinschalige alternatieven en inbreiding benutten, naast grote uitbreidingslocaties.
Eerlijke verdeling van lasten en baten: investeer in voorzieningen, bereikbaarheid en betaalbare woningen.
Zo maken we van groei geen bedreiging, maar een kans om Zwolle samen sterker, groener en leefbaarder te maken.
Bronnenoverzicht
Gemeente Zwolle – officiële documenten
Participatiejournaal “Ons Zwolle van Overmorgen” – Gemeente Zwolle, juni 2025 PDF
WOO-besluit voorkeursrecht Zwolle-Zuid (mei 2025) – Gemeente Zwolle PDF
Nieuwsbericht gemeente Zwolle (25 sept 2025): “Zwolle zet in op regie op grond en zorgvuldige participatie voor Vechtrand en Zwolle-Zuid” Link
Lokale en regionale media
De Stentor – artikelen over Vechtpoort en uitbreiding Zwolle (o.a. “Is Vechtpoort de oplossing voor woningcrisis in Zwolle?”, 2024/2025).
RTV Focus Zwolle – berichtgeving over nieuwe woonwijken en aantallen woningen.
De Swollenaer – artikelen over woonplannen bij Berkum en Zwolle-Zuid.
Gemeenteraad en inspraak
Raadsdebat 30 juni 2025 – gemeenteraad Zwolle, met insprekers uit Ittersumerbroek, Berkum en diverse organisaties.
Brieven en reacties van bewoners en organisaties – o.a. Platform Zwolse Wijken, HerfteNatuurlijk, Dorpsbelang Wijthmen, woningcorporaties, Landschap Overijssel, Milieuraad.
Adriaan Voeten Onderzoeker voor HerfteNatuurlijk.nl
Vechtrand – uitbreidingsgebied in de oostelijke stadsrand van Zwollezwolle.nl.
Zwolle-Zuid – uitbreidingslocatie in het zuidelijke deel van Zwollezwolle.nl.
Betrokken partijen en deelnemers
Gemeente Zwolle – het gemeentebestuur (wethouder Gerdien Rots) en de gemeenteraadzwolle.nlzwolle.nl.
Inwoners – bewoners uit de wijken Vechtrand en Zwolle-Zuidzwolle.nlzwolle.nl.
Ondernemers – bedrijven en ondernemers in de betrokken gebiedenzwolle.nl.
Lokale organisaties/partners – maatschappelijke en belangengroepen uit de omgevingzwolle.nl.
Overige stakeholders – andere betrokken partijen en belanghebbendenzwolle.nl.
Tijdslijn
Najaar 2025: Bijeenkomst met inwoners en ondernemers uit Zwolle-Zuid (zuid) en Vechtrandzwolle.nl.
27 okt – 8 dec 2025: Ontwerp van de Aanvulling Omgevingsvisie (met OmgevingsEffectRapportage) ligt na de herfstvakantie ter inzage; inwoners kunnen in deze periode formeel een zienswijze indienenzwolle.nl.
8 dec 2025 – feb 2026: De gemeente verzamelt en beantwoordt alle ingediende zienswijzen, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen reacties voor de gebiedsprocessen en voor de Omgevingsvisiezwolle.nl.
Begin 2026: Na de kerstvakantie starten de gebiedsprocessen voor Vechtrand en Zwolle-Zuid; inwoners en andere stakeholders worden hiervoor uitgenodigd om mee te denkenzwolle.nl.
Visuele elementen
Sfeerbeeld: Bovenaan de pagina staat een sfeerbeeld van Zwolle (luchtfoto van de binnenstad) bij de Omgevingsvisiezwolle.nl.
Kaarten/plattegronden: Er is geen concrete kaart of plattegrond op de pagina; enkel het genoemde illustratieve sfeerbeeld.
Bron: Gemeente Zwolle – nieuwsbericht “Zwolle zet in op regie op grond en zorgvuldige participatie voor Vechtrand en Zwolle-Zuid” (25 sept. 2025)zwolle.nlzwolle.nl.
Woensdagavond kwamen we met meer dan honderd Herftenaren bij elkaar. De zaal zat vol, de bar ook, en er stonden zelfs mensen langs de randen. De betrokkenheid was groot, dat geeft energie.
Toch bleef er na afloop ook een gevoel hangen van gemiste kansen. Er werden mooie kaarten en plaatjes getoond, maar voor wie niet dagelijks met stedenbouwkundige tekeningen werkt, was het lastig te volgen. En erger: veel informatie bereiken we alleen via WOO-verzoeken, niet via een toegankelijk projectarchief. Dat maakt het moeilijk om écht mee te denken.
En laat dat nou precies zijn wat we willen: meedenken. Niet alleen kritiek leveren, maar ook kansen aandragen. Daarom zetten we hieronder vijf openingen op een rij waarmee we denken dat dit proces veel sterker kan worden.
1. Projectarchief – transparantie als basis
Een projectarchief lijkt een detail, maar het is de sleutel tot vertrouwen. Eén centrale plek – bijvoorbeeld gekoppeld aan de gemeentepagina Gebiedsontwikkeling Herfte – waar verslagen, presentaties en besluiten terug te vinden zijn. Geen documenten uit de WOO vuilnisbak vissen, maar gewoon duidelijk en openbaar.
2. Bouw voort op bestaand onderzoek én actuele monitoring
Zwolle hoeft niet opnieuw het wiel uit te vinden. Het Cultuurhistorisch–landschappelijk onderzoek Herfte, Wijthmen, Veldhoek van Schouten (2019) biedt een prachtige basis. Het is grondig en zorgvuldig opgesteld, maar inmiddels wel toe aan een update. De natuur heeft immers niet stilgestaan: de otter is terug, de dassenpopulatie bloeit, en ook soorten als ringslang, boommarter, hermelijn en laten zich zien. Daarbij kan gebruik worden gemaakt van bestaande bronnen zoals Waarneming.nl en de data van vogel-luisterstations, die waardevolle informatie geven over biodiversiteit en veranderingen in de natuur. Zo kan beleid niet alleen gebaseerd zijn op oude informatie , maar ook op wat er nú daadwerkelijk leeft en groeit in onze omgeving.
3. Meer dan gras of bomen
Landschapsarchitecten tekenen vaak alleen gras of bomen. Maar juist de struikenlaag maakt het landschap levendig. Denk aan sleedoorn (waar de sleedoornpage van afhankelijk is), meidoorn, kornoelje en gagel. Gagel hoort bij de streekgeschiedenis – het werd vroeger gebruikt om bier te brouwen. Herfte zonder gagel? Onbestaanbaar. Door dit soort soorten terug te brengen, versterken we zowel de natuur als de cultuurhistorie.
4. Verkeersveiligheid: al twintig jaar genegeerd
Op de Herfterlaan wordt al meer meer dan twintig jaar gevaarlijk hard gereden. Bewoners voelen zich onveilig en maken zich zorgen over fietsers, kinderen en recreanten. In een gemeentememo staat letterlijk: “Dat heeft voor ons geen prioriteit.” Dat voelt als een klap in het gezicht. Als we nieuwe plannen maken, laten we dan verkeersveiligheid eindelijk wél prioriteit geven.
5. Wonen: van standaard “nee” naar kansen
Voor bewoners is het antwoord op bouwplannen meestal “nee”. een (logeer) woning voor naasten, een B&B of een huisje voor een kind op eigen erf? Nauwelijks bespreekbaar. Tegelijkertijd worden voor “weldoeners” ineens luxe villa’s mogelijk gemaakt om een golfbaan te financieren. Dat voelt oneerlijk. Waarom niet ruimte bieden aan kleinschalige woonoplossingen die juist aansluiten bij de traditie van Herfte als eeuwenoud gehucht? Andere gemeenten in Overijssel experimenteren er al succesvol mee.
Conclusie: samen vooruit
Herfte is niet tegen verandering. Integendeel: we zien kansen om ons gebied groener, veiliger en leefbaarder te maken. Maar dan wel met openheid, respect voor cultuurhistorie en oog voor bewoners.
Een projectarchief, een update van het cultuurhistorisch onderzoek, actuele monitoring via o.a. Waarneming.nl, meer biodiversiteit, échte aandacht voor verkeer en eerlijke kansen voor kleinschalig wonen – dát zijn de stappen waarmee we samen vooruit kunnen.
Adriaan Voeten Onderzoeker voor HerfteNatuurlijk.nl
Aanleiding “we zijn gebonden aan de regels van Overijsel” als antwoord op onze vraag waarom mogen we niet me helpen aan het oplossen voor het woning probleem ?
Hier een onderzoek incl. bronnen naar hoe andere gemeenten dan Zwolle omgaan met de oplossing i.p.v. het probleem:
Zalk: samen bouwen aan het dorp
In Zalk (gem. Kampen) trokken gemeente, Dorpsbelang en inwoners samen op om kleinschalige woningbouw mogelijk te maken. Ze organiseerden in 2019 een CPO-traject (collectief particulier opdrachtgeverschap) voor twee locaties: één gemeentegrond aan de Brinkweg en één perceel van een particuliere grondeigenaar aan de Zalkerdijk. Bewoners zijn vanaf het begin intensief betrokken, met dorpsbijeenkomsten en workshops. De uitgangspunten waren duidelijk: niet meer dan ~10 woningen per locatie (matches dorps bouwen), in totaal zo’n 20 huizen nodig volgens het behoefteonderzoek tot 2028. Er is speciale aandacht voor betaalbaarheid (woningen tot ca. €185–285k), passend ontwerp en landschappelijke inpassing. Ook innovatieve woonvormen komen in beeld (micro-woningen voor starters, bio-based bouwmaterialen)hetdorpzalk.nl. Dorpsbelang Zalk begeleidt het CPO-traject en zorgt voor draagvlak; de wethouder benadrukt dat het plan “met name voor de jongeren en doorstromers uit het dorp” een positieve ontwikkeling ishetdorpzalk.nlhetdorpzalk.nl. Het resultaat is een concrete routekaart voor bouwplannen die door de buurt wordt gedragen: een voorbeeld van hoe lokale initiatiefnemers én gemeente gezamenlijk kavels kunnen splitsen en nieuwe woningen realiseren zonder wrijving.
Zwolle: veel stad, weinig platteland
Zwolle heeft stevig ingezet op binnenstedelijke groei en is in haar beleidskaders terughoudend in het buitengebied. In de Omgevingsvisie staat de toevoeging van 1.000 woningen per jaar, met focus op stedelijk bouwen centraalzwolle.nl. Het buitengebied is vooral bedoeld om zeldzame particuliere wooninitiatieven te accommoderen, maar hier kleeft een strak keurslijf aan. De gemeente reserveert formeel ca. 50 woningen voor het landelijk gebied, vooral via kleinschalige toevoegingen in kleine kernen (bijv. Windesheim, Wijthmen), erftransformaties en invulling van buurtschapskernenzwolle.bestuurlijkeinformatie.nl. Cruciaal is dat elke buitengebiedsontwikkeling ‘maatwerk’ is en gekoppeld moet worden aan kwaliteitsmaatregelen (zoals het slopen van bestaande bebouwing)zwolle.bestuurlijkeinformatie.nlzwolle.bestuurlijkeinformatie.nl. Zwolle benadrukt expliciet de waarde van de StadsRand: de scherpe overgang van stad naar wei, die ‘iedereen moet kunnen ervaren’zwolle.nl. Dat beleid motiveert de gemeente om zuinig te zijn op het open landschapplatform31.nl. In de praktijk leidt dit tot strenge procedures: een initiatief buiten het bestemmingsplan vraagt vaak een partiële herziening, met alle onzekerheden van dienzwolle.bestuurlijkeinformatie.nlzwolle.bestuurlijkeinformatie.nl. Met andere woorden: Zwolle is niet principieel tegen extra woningen in het buitengebied (inrichting met oog voor natuur en landschap staat centraal), maar hanteert daarbij hoge bestuurlijke drempels en kwaliteitsvoorwaardenzwolle.bestuurlijkeinformatie.nlzwolle.bestuurlijkeinformatie.nl.
Dalfsen: ruimte voor wonen op erf
De gemeente Dalfsen kiest bewust voor meer ruimte in het buitengebied. Sinds 2021 zijn er beleidsregels die het splitsen van bestaande wooneenheden stimuleren. Grote boerderijen en karakteristieke woningen mogen onder voorwaarden worden omgevormd tot twee huizendalfsen.nl. Ook kunnen particuliere erven onder de zogenoemde Sloop-voor-Kansen-regeling (onderdeel van het buitengebiedsplan) een extra (kleine) woning of tiny house krijgen, mits een bestaand agrarisch bijgebouw wordt afgebrokendalfsen.nl. Zo ontstaat op veel erven een nieuwe woonfunctie terwijl het totaal aantal verrommelende bouwwerken afneemt. Concreet: voor een klein huis (≤375 m³) is in Dalfsen een sloopopgave van ca. 300–350 m² vereist, waarna het huis permanent mag blijven staandalfsen.nl. Dalfsen faciliteert hiermee rechtstreeks kavelsplitsing en erftransformatie – een benadering die in Zwolle (nog) niet is vastgelegd. In Dalfsen is er oog voor woonbehoefte én behoud van landschap; hierdoor vonden recente persverslagen het nieuws dat Dalfsen “regels versoepelt voor wonen in het buitengebied” (woningsplitsing, tweede woning op erf, etc.)dalfsen.nldalfsen.nl.
Wat kan Herfte leren?
Herfte is, net als Zalk, een klein buurtschap met slechts enkele honderden inwoners, én behoort tot de gemeente Zwolle. Gezien de landelijke woningnood en vergrijzing heeft het dorp ook behoefte aan (kleine) uitbreidingen: starterswoningen, levensloopbestendige huizen of thuisunits voor jonge gezinnen en ouderen. Lessen uit Zalk en Dalfsen maken duidelijk dat juist in kleine kernen maatwerk nodig is. Mogelijke aanpakken voor Herfte zijn:
Collectief initiatief (CPO) door dorp: Stimuleer een lokale werkgroep of Dorpsbelangen Herfte om een CPO-project op te zetten. Net als in Zalk kan de gemeente kavels reserveren (of grondeigenaren meewerken) voor een kleinschalige woonwijk. Dit geeft bewoners eigenaarschap en kan leiden tot woningen die echt passen bij het landschaphetdorpzalk.nlhetdorpzalk.nl.
Kavelsplitsing op erf: Onderzoek kavelsplitsing bij bestaande erven, bijvoorbeeld bij boerderijen of grote boerenwoningen. Denk aan kleine woningen of tiny houses op het erf (zie Dalfsen) in ruil voor de sloop van verrommeling of overtollige stallendalfsen.nlzwolle.bestuurlijkeinformatie.nl. Een erftransformatie kan zo één of twee extra huizen opleveren, gekoppeld aan kwaliteitsverbetering (bijv. natuurherstel of landschapsschoonmaak).
Flexibele regels of pilot: Vraag de gemeente om voor Herfte een experimentele ruimte of een uitzondering te creëren. Dat kan binnen het omgevingsplan door een maatwerkbepaling (vergunningactiviteit) of via een proeftuin met provincie. Op die manier kunnen initiatieven buiten de strikte bestemmingsplannen toch kansrijk worden, mits voldaan wordt aan kwaliteitseisenzwolle.bestuurlijkeinformatie.nlzwolle.bestuurlijkeinformatie.nl.
Elke stap moet uiteraard zorgvuldig worden afgestemd op de lokale context en het behoud van het fraaie coulisselandschap rond Herfte. Maar de voorbeelden van Zalk (bewoners in de lead) en Dalfsen (actief nieuw beleid) laten zien dat het wél kan zonder grootschalige plannen. Met kleine aanpassingen – zoals tolerantie voor “klein bouwen” en het koppelen van een woning aan kwaliteitsmaatregelen – kan ook in Herfte de leefbaarheid worden versterkt.
Oproep: Herfte verdient perspectief
Herfte mag niet achterblijven. Ambtenaren, dorpsbelangen en initiatiefnemers moeten samen kijken welke oplossingsrichtingen hier haalbaar zijn. Willen we in Zwolle écht dat jonge gezinnen en inwoners hier blijven, dan móet er ruimte zijn voor nieuwe woningen – ook in een klein buurtschap. Laten we de lessen van Zalk en Dalfsen ter harte nemen en Zwolle aansporen tot actief maatwerk. Een beperkte pilot “Wonen in Herfte” kan veel opleveren: een hernieuwde dorpskern, vitalisering van de buurtschap en tevreden dorpsbewoners. Zo’n experiment vraagt lef en samenwerking, maar elk huis dat lokaal wordt gecreëerd, is méér dan stenen: het is een kans om Herfte leefbaar te houden. Zwolse bestuurders, durf het debat aan en geef Herfte de beleidsruimte die het verdient – dan kan dit dorp straks zelf meebouwen aan zijn toekomst.
Hieronder staat een index van de agenda‑onderwerpen waar de opgegeven namen in de raadstukken van Zwolle (2025) voorkomen. De tabel toont per naam de datum van de vergadering of het evenement, een link naar de agenda‑pagina en een korte context (samengevat in een paar woorden):
Naam
Datum (vergadering / evenement) & link
Korte context (minder dan twee zinnen)
Vechtpoort (algemeen)
30 juni 2025 – raadsdebat “Ruimtelijk Toekomstperspectief en Voorkeursrechtbeschikkingen” – Agenda‑pagina
In het debat over het ruimtelijk toekomstperspectief stelt het college voor een voorkeursrecht te vestigen op gebieden ten zuiden van Zwolle‑Zuid en Vechtpoort 1 zodat eigenaren hun grond eerst aan de gemeente moeten aanbieden; dit voorkomt speculatie en houdt grip op de ontwikkeling.
Vechtpoort 1
30 juni 2025 – raadsdebat “Ruimtelijk Toekomstperspectief en Voorkeursrechtbeschikkingen” – Voorkeursrecht Vechtpoort 1
Er is een apart agendapunt “Voorkeursrechtbeschikking gebied Vechtpoort 1” waarin wordt uitgelegd dat Vechtpoort 1 als mogelijke woningbouwlocatie wordt gezien; om prijsopdrijving te voorkomen moeten grondeigenaren hun eigendom eerst aan de gemeente te koop aanbieden.
Motie van VVD‑raadslid Johran Willegers (met mede‑indieners) over Vechtpoort II tijdens de besluitvormingsronde; de motie werd ingetrokken (23 % voor, 77 % tegen). De motie betrof het betrekken van de gemeente bij de tweede fase van gebiedsontwikkeling, maar verdere details bevinden zich in de niet‑openbare bijlage.
Herfte
8 juli 2025 – collegevergadering (openbare besluitenlijst) – Agenda‑pagina
Onder “Beslissingen op bezwaar Herfte” behandelt het college bezwaren rond Buitengoed Herfte; het voorgestelde besluit is de lijn in de nieuwe beslissingen op bezwaren (Axent Groen, Kas van Kaat en Binthout) vast te stellen.
Wijthmen
27 januari 2025 – raadsdebat “Dorpsplan Wijthmen” – Agenda‑pagina
De actualisatie van het Dorpsplan is nodig omdat de leefbaarheid van Wijthmen onder druk staat; het plan bevat acties voor infrastructuur, duurzaamheid en passend woonaanbod. De raad wordt voorgesteld het geactualiseerde dorpsplan “Op weg naar een vitaal Wijthmen” vast te stellen en €1,9 mln uit de reserve incidentele bestedingen te gebruiken voor privatisering en overdracht van het Kulturhus.
Zalné
18 april 2025 – evenement “Werkbezoek golfclub Zwolle” – Agenda‑pagina
Raadsleden brengen een werkbezoek aan Golfclub Zwolle aan de Zalnéweg 75; het bezoek dient om kennis te maken met de golfclub en het gebied.
Stadsdeel Oost
10 juli 2025 – overdracht college‑raad – Agenda‑pagina
Tijdens de overdrachtsvergadering wordt de raadsbrief Wijkopgaven 2025‑2028 aangeboden; de bijlagen bevatten een overzicht van wijkopgaven voor alle stadsdelen, waaronder Noord, Oost, Zuid, West en Midden.
Vecht
8 april 2025 – evenement “ETHOS‑telling Regio IJssel‑Vecht” – Agenda‑pagina
De regio IJssel‑Vecht organiseert een ETHOS‑telling om het aantal dak- en thuislozen in kaart te brengen; de telling wordt ondersteund door Hogeschool Utrecht.
Vechtstad
–
Er zijn geen agenda‑items in 2025 op de publieksportaal van Zwolle gevonden waarin de term Vechtstad voorkomt.
Golfclub
18 april 2025 – werkbezoek golfclub Zwolle – Agenda‑pagina
Zie onder “Zalné”; het werkbezoek aan Golfclub Zwolle wordt gehouden op de Zalnéweg, met een uitnodiging voor raadsleden.
MA.AN (buro MA.AN)
10 april 2025 – overdracht college‑raad – Agenda‑pagina
In de bijlagen voor de overdrachtsvergadering staat de Gebiedsvisie Zwartewaterallee van bureau MA.AN (2021) als achtergrondstuk. Bij het raadsdebat “Gebiedsvisie Aa‑landen” (2 juni 2025) wordt dit document eveneens als bijlage vermeld.
Opmerking: Voor sommige termen (zoals Vechtpoort 2 en Vechtstad) waren geen openbare documenten met nadere inhoud beschikbaar. De motie over Vechtpoort II is opgenomen ondanks het ontbreken van de bijlage omdat de motie kort vermeld wordt in de agenda en de meeste documenten over Vechtpoort 2 in 2025 zijn vertrouwelijk of niet toegankelijk.
De titel van het bestand klopt niet: het gaat helemaal niet specifiek over de Herfterlaan. Dit hebben we ook gemeld bij de projectmanager.
Er is opvallend veel oude of al openbare informatie opgenomen. We vermoeden dat dit niet helemaal HANZA-proof is, en hebben dit gemeld bij onze HANZA-expert.
Zoek-tip
Het document is maar liefst 3425 pagina’s dik. Het werkt het beste om dit in Chrome te openen en met CTRL+F op zoekwoorden te zoeken. In onze index hebben we de belangrijkste trefwoorden opgenomen, zodat je snel kunt doorklikken en details kunt nalezen.
Tot slot
Veel leesplezier! We hadden de informatie natuurlijk liever rechtstreeks via het project ontvangen. Waarschijnlijk komt dit op termijn alsnog beschikbaar via de officiële projectpagina: 👉 Gebiedsuitwerking Herfte – gemeente Zwolle
De vier Woo-documenten samen (deel 1, 2, 3a, 3b) geven een volledig beeld van de gebiedsontwikkeling Marsweteringlanden rond de Wijthmenerplas, golfbaan Zwolle en Herfte. Het geheel bevat beleidsmatige kaders (2010), cultuurhistorische analyses (2019) en actuele besluitvorming, participatie en projectdocumenten (2022–2025).
2. Deel 1 – Woo-besluit en eerste documenten (2024–2025)
Kern: besluitvorming over Woo-verzoek, eerste participatie, initiatief vakantiehuisjes, documentatie voor analyse, beheerplan golfclub.
Woo-verzoek (2025) → brede aanvraag voor álle documenten sinds 2021, incl. e-mails, WhatsApp, plannen en vergunningen. Zoekwoorden: Woo-verzoek, Herfterlaan 16, uitbreiding golfbaan, Wijthmenerplas, sonderingsonderzoek.
Woo-besluit (27 juni 2025) → documenten deels openbaar, met weglakking ivm privacy, financiën en lopend beleid. Zoekwoorden: Woo-besluit, geheimhouding, financiële belangen, interne beleidsopvattingen.
Initiatief vakantiehuisjes (feb–mrt 2025) → voorstel voor 6–8 vakantiehuisjes bij de Woestijnweg; meegenomen in wensenlijst. Zoekwoorden: vakantiehuisjes, Woestijnweg, NEDEC, participatie-inbreng.
Begeleidingsgroep (13 maart 2025) → eerste overleg met provincie, waterschap, Vitens, Golfclub Zwolle, Plaatselijk Belang Wijthmen en bureau MA.AN. Thema’s: water, natuur, recreatie. Zoekwoorden: begeleidingsgroep, startnotitie, participatie, Plaatselijk Belang Wijthmen, MA.AN.
Verslag en reacties (april 2025) → bewoners benadrukken zorgen over wonen (StugZ-kavels), verkeersveiligheid en natuurverbindingen. Zoekwoorden: StugZ, kavels, verkeersveiligheid, natuurverbindingen.
Ambtelijke memo (april 2025) → gemeente bevestigt dat wonen onder KGO-beleid provincie valt, verkeersmaatregelen lage prioriteit. Zoekwoorden: Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (KGO), buitengebied, mobiliteit, verkeersmaatregelen.
Conclusie → gebied heeft hoge gelaagdheid; erfgoed en identiteit moeten leidend zijn in planvorming. Zoekwoorden: erfgoed, cultuurhistorie, identiteit, Herfte, Wijthmen.
5. Deel 3b – Interne memo’s, participatie en gebiedsuitwerking (2022–2025)
Herfterlaan 16 (2022–2025) → aanvragen voor woonbestemming, rood-voor-roodregeling, verkoopgronden aan golfclub. Zoekwoorden: Herfterlaan 16, woonbestemming, rood-voor-rood, StugZ.
Verwerving & bosaanleg (2023) → interne mails over “no-regret kans” om gronden te kopen voor bosaanleg met subsidie. Zoekwoorden: verwerving, bosaanleg, subsidie provincie, no-regret.
Reactie op startnotitie Golfclub (11 juli 2023) → waardering voor integrale visie; koppeling met recreatie, sport en provinciaal beleid. Zoekwoorden: startnotitie golfclub, integrale visie, PPLG, recreatie.
Begeleidingsteam & kernteam → breed overleg met provincie, waterschap, Landschap Overijssel en golfclub; actielijsten met gebiedsafbakening en participatieplan. Zoekwoorden: begeleidingsteam, kernteam, grondeigenaren, participatieplan.
Verwante projecten → Ruimte voor de Vecht (Selhorst/Zalné: 3,7 ha natuurontwikkeling), koppeling met stedelijke groei en milieuzorg. Zoekwoorden: Ruimte voor de Vecht, Zalné, Selhorst, milieuplanologie.
6. Conclusie & rode draad
Beleid (2010): Landschapsontwikkelingsplan legt basis voor water, natuur, landbouw en recreatie.
Ondergrond (2019): Cultuurhistorisch onderzoek toont waarde en gelaagdheid van Herfte/Wijthmen.
Actueel (2022–2025): Woo-verzoek, startnotitie, participatie en eigendomsdossiers (Herfterlaan 16, golfclub) bepalen de discussie.
Samenhang: Marsweteringlanden is geen losstaand project maar een knopenpunt van stedelijke groei, recreatie, natuurherstel en erfgoedbescherming.
Meer verdieping: Linken: https://www.zwolle.nl/woo-verzoeken https://www.zwolle.nl/file/250627-woo-verzoek-herfterlaan-marsweteringslandenpdf https://www.zwolle.nl/participatie-met-hanza
Disclaimer Dit document is met de grootst mogelijke zorg samengesteld en heeft uitsluitend tot doel belangstellenden binnen onze woonomgeving te informeren over publiek beschikbare informatie. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. Ondanks de zorgvuldigheid waarmee dit document tot stand is gekomen, wordt geen garantie gegeven voor de volledigheid, juistheid of actualiteit van de informatie.
Dit document vormt geen officieel standpunt of besluit van de gemeente Zwolle of andere betrokken instanties en kan ook niet als zodanig worden gebruikt.
