Tijd om te meten: de overstort van Wijthmen vertelt een ander verhaal
Jarenlang leken de cijfers geruststellend … of toch niet ?
We gingen gezamenlijk met de experts van de Gemeente Zwolle en Waterschap Drents Overijsselse Delta op zoek naar de feiten achter de bijna goede KRW2026 score voor de emmertocht sloot. We hebben 1 gezamenlijk doel en dat is de waterkwaliteit net dat kleine zetje in de goede richting te geven.
Na de veldschouw hebben we een hartelijk en diepgravend technisch overleg gehad met drie specialisten. We kregen letterlijk alle gegevens te zien die de gemeente en WDODelta in huis hebben. Van bagger metingen tot vis tellingen.
Hoe meetje een aan een pompgemaal:
De meetgegevens van het pompgemaal Wijthemen te Zwolle bleken onvindbaar, na goed zoeken kwamen er toch nog een paar metingen boven drijven: 2016-2018 en eindigden met redelijk normale waarden voor de riool overstort. Voor die tijd zal dat waarschijnlijk ook een redelijk beeld hebben gegeven.
Maar ondertussen veranderde de werkelijkheid.
De bevolking groeide met ongeveer 25%. De belasting van het rioolstelsel groeide mee. En wat in de sloot zichtbaar werd, paste steeds minder bij het oude beeld uit de rapportages. Verse slierten wc-papier, billendoekjes, maandverband en andere rioolresten dreven regelmatig in de overstortsloot.
Dat roept een simpele vraag op:
Wanneer is voor het laatst echt gekeken wat hier nu gebeurt?
Tijd voor praktijkmetingen
Omdat actuele meetgegevens ontbreken, besloten we zelf eenvoudige praktijkmetingen uit te voeren.
Meting 1 – Het steentje op de overstort
De eerste test was eenvoudig.
We legden een klein steentje precies op de rand van de overstort. Het idee was simpel: als het steentje na een regenbui verdwenen was, dan had er daadwerkelijk overstort plaatsgevonden.
Daarna wachtten we op een schaarse regenbui.
En inderdaad: het steentje was weg.
We herhaalden deze proef meerdere keren. Na vrijwel iedere bui bleek de indicator verdwenen. Tegelijkertijd verschenen opnieuw zichtbare rioolresten in de sloot:
- wc-papier
- billendoekjes
- maandverband
- ander drijvend afval uit het riool
De conclusie werd steeds moeilijker te negeren: ook bij relatief beperkte neerslag lijkt de overstort actief te worden.
Meting 2 – Heterdaad op 13 mei 2026 11mm
De volgende stap was een waarneming tijdens een echte regenperiode.
Op 13 mei 2026 viel ongeveer 10 mm regen, verspreid over de dag. Geen extreme stortbui, maar gewoon een stevige Nederlandse regendag.
Toen het later begon op te drogen gingen we opnieuw kijken of de pompinstallatie het aankon.
Het beeld bevestigde precies waar eerder al melding van was gemaakt bij het waterschap Waterschap Drents Overijsselse Delta en de Gemeente Zwolle.
De overstortsloot stond fors hoger. Door het aanwezige stuwtje werd water zelfs onder de weg door naar een compleet andere sloot gestuurd — stroomopwaarts.
Dat betekent dat overstortwater zich niet alleen lokaal verspreidt, maar via het watersysteem verder wordt verplaatst.
De volgende stap: effect op waterleven
Onze ecologische metingen moeten nog volgen.
Maar eerlijk gezegd geeft de situatie nu al weinig vertrouwen. De penetrante rioollucht, verse rioolresten en zichtbare vervuiling maken duidelijk dat dit niet alleen een technisch probleem is.
Voor het eerst in twee jaar gaan we tijdens het nemen van watermonsters handschoenen dragen in deze sloot.
Dat zegt eigenlijk genoeg.
Wordt vervolgt
