Tijd om te meten: de overstort van Wijthmen vertelt een ander verhaal

Jarenlang leken de cijfers geruststellend … of toch niet ?
We gingen gezamenlijk met de experts van de Gemeente Zwolle en Waterschap Drents Overijsselse Delta op zoek naar de feiten achter de bijna goede KRW2026 score voor de emmertocht sloot. We hebben 1 gezamenlijk doel en dat is de waterkwaliteit net dat kleine zetje in de goede richting te geven.

Na de veldschouw hebben we een hartelijk en diepgravend technisch overleg gehad met drie specialisten. We kregen letterlijk alle gegevens te zien die de gemeente en WDODelta in huis hebben. Van bagger metingen tot vis tellingen.

Hoe meetje een aan een pompgemaal:
De meetgegevens van het pompgemaal Wijthemen te Zwolle bleken onvindbaar, na goed zoeken kwamen er toch nog een paar metingen boven drijven: 2016-2018 en eindigden met redelijk normale waarden voor de riool overstort. Voor die tijd zal dat waarschijnlijk ook een redelijk beeld hebben gegeven.

Maar ondertussen veranderde de werkelijkheid.

De bevolking groeide met ongeveer 25%. De belasting van het rioolstelsel groeide mee. En wat in de sloot zichtbaar werd, paste steeds minder bij het oude beeld uit de rapportages. Verse slierten wc-papier, billendoekjes, maandverband en andere rioolresten dreven regelmatig in de overstortsloot. ( fotos gedeeld in e-mail)

Dat roept een simpele vraag op:

Wanneer is voor het laatst echt gekeken wat hier nu gebeurt?
DE gemeente Zwolle / waterschap ging gelijk aan de slag en de mondig van de overstort mond werd opgegraven:

Tijd voor praktijkmetingen

Omdat actuele meetgegevens ontbreken, besloten we zelf eenvoudige praktijkmetingen uit te voeren.

Meting 1 – Het steentje op de overstort

De eerste test was eenvoudig.

We legden een klein steentje (5 cm rond ) precies op de rand van de overstort. Het idee was simpel: als het steentje na een regenbui verdwenen was, dan had er daadwerkelijk overstort plaatsgevonden.

Daarna wachtten we op een schaarse regenbui.

En inderdaad: het steentje was weg.

We herhaalden deze proef meerdere keren. Na vrijwel iedere bui bleek de indicator verdwenen. Tegelijkertijd verschenen opnieuw zichtbare rioolresten in de sloot:

• wc-papier
• billendoekjes
• maandverband
• ander drijvend afval uit het riool

Als extra test gebruikte er een houten blokje ( gemarkeerd OV en gooide die in de overstort mondput) en idd die dreef na een bui in de sloot.

De conclusie werd steeds moeilijker te negeren: ook bij relatief beperkte neerslag lijkt de overstort actief te worden.

Meting 2 – Heterdaad op 13 mei 2026 11mm

De volgende stap was een waarneming tijdens een echte regenperiode.

Op 13 mei 2026 viel ongeveer 10 mm regen, verspreid over de dag. Geen extreme stortbui, maar gewoon een stevige Nederlandse regendag.

Toen het later begon op te drogen gingen we opnieuw kijken of de pompinstallatie het aankon.

Het beeld bevestigde precies waar eerder al melding van was gemaakt bij het Waterschap Drents Overijsselse Delta en de Gemeente Zwolle.

De overstortsloot stond fors hoger. Door het aanwezige stuwtje werd water zelfs onder de weg door naar een compleet andere sloot gestuurd — stroomopwaarts.

Dat betekent dat overstortwater zich niet alleen lokaal verspreidt, maar via het watersysteem verder stroomopwaarts wordt verplaatst.

Kleurverschil water:
Het kleur verschil tussen de overstort sloot is bij de stuw kroesenallee, zeer duidelijk zichtbaar:

De volgende stap: effect op waterleven

Onze ecologische metingen: ( Door de burger wetenschappers voor oa NIOO KNAU, Adriaan en Thon )

We schepte water en vingen waterdieren met het schepnet direct voor de overstort en bij de schoen kant van de stuw Koessenallee:

Rioollucht, verse en oude rioolresten — zowel stroomopwaarts tot aan het fietspad bij de Kroesenallee — en zichtbare vervuiling maken duidelijk dat dit niet alleen een technisch probleem is.

Thon, die ook molenaar is bij het Naardermeer, merkte op dat deze sloot al jaren niet is geschoond. Dat blijkt volgens hem uit de sterke begroeiing en de sliblaag van circa 30 cm. Ook de kleur van het water is op zijn minst verdacht en vraagt om nader onderzoek.

Navraag omwonenden wanneer de overstortsloot uitgebaggerd is kon men niet heugen. De sloot stroomopwaarts van de stuw Kroesenallee is wel uitgebaggerd in 2025, het stuk na de stuw werd bevraagde en bleek na een aanvullende test niet geschikt voor opbreng op het land dacht men er is daar in ieder geval niet door gebaggerd ( zie ook onze meting voor en na de stuw.

16-05-2026
We delen deze bevindingen met twee experts van het waterschap en twee experts van de gemeente Zwolle.

Voor het eerst in twee jaar dragen we tijdens het nemen van watermonsters handschoenen in deze sloot.

Dat zegt eigenlijk genoeg.

Meer verdieping:
https://zwolle.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/View/b3698467-8fa9-4201-add9-f4d550ddc5e6

We hebben een overzicht gemaakt van alle metingen die wij konden vinden in alle officiële stukken en gebruiken we als overzicht / discussie document, er kunnen dus fouten in staan.

De meetlocaties van van het waterschap is de afstand vanaf de start locatie Dalfsen in hectometer , de i op de kaart is de de overstoortsloot