Open brief aan Gemeente Zwolle en Waterschap Drents Overijsselse Delta.
Geachte bestuurders van de gemeente Zwolle en het Waterschap Drents Overijsselse Delta,
Als bewoners en betrokkenen van Herfte en omgeving volgen wij al geruime tijd de ontwikkelingen rond de waterkwaliteit van de Emmertochtsloot. Wij lezen de KRW-factsheets, de analyses en de plannen, en waarderen de inzet die wordt geleverd om aan de Europese doelen te voldoen.
Tegelijkertijd maken wij ons zorgen over het beeld dat nu ontstaat: een beeld waarin de vervuiling van de Emmertochtsloot vooral wordt gepresenteerd als het gevolg van natuurlijke achtergrond, bodemuitspoeling en complexe, moeilijk herleidbare bronnen. Dat beeld is bestuurlijk begrijpelijk, maar naar ons oordeel onvolledig.
Wat in de KRW-analyse ontbreekt
In de huidige KRW-factsheet wordt nauwelijks expliciet ingegaan op de rol van de riooloverstort bij Wijthmen (RG Wijthmen). Deze overstort loost bij hevige regenval ongezuiverd rioolwater op het oppervlaktewater, dat vervolgens richting de Emmertochtsloot en de Soestwetering stroomt.
Het gaat hier niet om een incidenteel verschijnsel, maar om een structureel onderdeel van het watersysteem. Het overstortwater bevat stoffen die ook in de Emmertochtsloot worden gemeten, waaronder nutriënten, metalen en oude brandvertragers (PBDE’s). Dat roept de vraag op waarom deze overstort niet expliciet als significante drukfactor wordt meegenomen in de analyse.
Wij stellen niet dat alle vervuiling hierdoor wordt veroorzaakt. Wel stellen wij dat het problematisch is om vervuiling hoofdzakelijk als “natuurlijk” te duiden, terwijl een bekend menselijk systeem actief bijdraagt aan de belasting.
Waarom dit ertoe doet
Zolang vervuiling wordt gezien als vooral natuurlijk en diffuus, blijft het antwoord beperkt tot onderzoek, fasering en uitstel. Zodra wordt erkend dat een deel van de belasting structureel menselijk van aard is, ontstaat de noodzaak tot keuzes over rioolcapaciteit, nieuwbouw, afkoppeling van hemelwater en waterberging.
Dat gesprek missen wij nu in de openbare rapportages.
Onze vragen aan u
Wij vragen de gemeente Zwolle en het Waterschap Drents Overijsselse Delta om openheid en samenhang op de volgende punten:
- Overstortfrequentie
Hoe vaak is de riooloverstort bij Wijthmen in de afgelopen 20 jaar in werking geweest? Deze gegevens zijn gemeten en beschikbaar bij de rioolbeheerder. Wij verzoeken u deze inzichtelijk te maken en te betrekken bij de waterkwaliteitsanalyse. - Effect van nieuwbouw
Wat is het verwachte effect van bestaande en geplande nieuwbouw op de overstortfrequentie en daarmee op de waterkwaliteit van de Emmertochtsloot? Hoe wordt dit geborgd in ontwerp en uitvoering? - Baggeren als maatregel
In de Emmertochtsloot en omgeving is gebaggerd. Waarom wordt dit niet zichtbaar meegenomen als positieve maatregel in de KRW-factsheet, terwijl het aantoonbaar effect heeft op interne belasting? - Samenwerking in het gebied
Welke kansen ziet u voor samenwerking met gebiedspartners zoals Landschap Overijssel, agrariërs en bewonersinitiatieven om waterkwaliteit via landschappelijke en ecologische maatregelen te verbeteren? - Zichtbaar maken van successen
Waar worden tussentijdse verbeteringen en geslaagde maatregelen gedeeld? Transparantie vraagt niet alleen om het benoemen van problemen, maar ook van wat al wél werkt.
Tot slot
De Kaderrichtlijn Water is bedoeld om water stap voor stap schoner te maken, niet om structurele belasting te normaliseren. De Emmertochtsloot is geen hopeloos geval, maar vraagt om een volledig en eerlijk verhaal, waarin ook ongemakkelijke onderdelen van het systeem worden benoemd.
Wij nodigen u uit om dit gesprek met ons en andere betrokkenen aan te gaan. Schoon water ontstaat niet alleen in plannen en rapportages, maar in keuzes die het hele systeem meenemen.
Met vriendelijke groet,
A.Voeten ,
Namens de werkgroep Natuur
Herfte Natuurlijk
Bronnen:
https://wkp.rws.nl/geoviewer/Oppervlaktewater_status
https://www.wdodelta.nl/meetdata-rioolwateroverstorten-2020-tm-2024
